Er komt een grondige herziening van het belasting- (en toeslagen) stelsel; het kabinet heeft toegezegd dit jaar met een hervormingsagenda te komen. Dit belangrijke voornemen volgt op talloze ambtelijke rapporten over de onmogelijke complexiteit van het stelsel en geldverslindende fiscale snoepjes, zoals de hypotheekrenteaftrek. De cruciale vraag is of we daadwerkelijk verbeteringen zullen realiseren of zelfs zullen komen tot een fundamentele herziening. Mijn antwoord: niet zonder een fundamentele democratisering van het stelsel. Want een rechtvaardig belastingstelsel en een gezonde democratie versterken elkaar. Een belasting-burgerberaad over deze hervorming van het stelsel is precies wat we nu nodig hebben.
De fundamentele relatie tussen belastingen en democratie koppelen wij traditiegetrouw aan die beroemde leuze uit de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog: ‘No taxation without representation‘. De 21ste eeuw vraagt om een update van dit motto. Het belastingstelsel heeft dringend behoefte aan méér democratie en dus niet aan nog meer rapporten. We moeten daarom júist de aanstaande herziening van het stelsel gebruiken om burgers actief te betrekken bij dit veranderingsproces.
Cees Peters is hoogleraar belastingrecht aan Tilburg University.
