Gaat hij er iets over zeggen? Wim Pijbes, misschien wel de invloedrijkste Rotterdammer in de huidige Nederlandse kunstwereld, opent zaterdag 18 juli een tentoonstelling over kunstenaar Willem de Kooning, zonder twijfel de invloedrijkste Rotterdammer in de Amerikaanse kunstwereld van de 20ste eeuw. De Kooning (1904-1997) was een van de vele artistieke migranten die de toenmalige Amerikaanse cultuur vormgaven, maar je kan je afvragen: zou zijn succes in de huidige VS nog mogelijk zijn?
Met de kleine expositie Willem de Kooning: Rotterdam – New York viert het Fenix, het Rotterdamse kunstmuseum over migratie, dat de 22-jarige Willem de Kooning exact 100 jaar geleden zonder papieren vanaf de Rotterdamse kade op een Brits vrachtschip naar New York stapte. ‘Als verstekeling’, zo gaat de legende die ook het Fenix overneemt, maar volgens andere historici werkte hij gewoon in de machinekamer om zijn overtocht te betalen.
Feit is: na veel armoede en falen groeide De Kooning in het New York van de jaren vijftig uit tot een van de meest gevierde Amerikaanse kunstenaars, en wordt samen met Jackson Pollock, Marc Rothko en Arshile Gorky als de aartsvaders van het abstract expressionisme gezien. Hun succes lag ten dele aan de kunst zelf – nieuwe abstracte vormen, doorspekt met herinneringen aan de oude wereld – maar had óók met de toenmalige Amerikaanse context te maken.
