Ons financiële stelsel scheerde achttien jaar geleden langs de rand van de afgrond, overheden inspringen om banken te redden. In reactie daarop werden wereldwijd de regels aangescherpt en het toezicht versterkt, zoals kapitaaleisen voor banken. Financiële regulering beweegt zich echter als een pendule. Naarmate de herinnering aan de crisis vervaagt en stabiliteit de norm lijkt, groeit de roep om bepaalde regels weer te versoepelen. Het Centraal Planbureau waarschuwde vorig jaar al dat hier een gevaar in schuilt.

Suzanne Vissers is wetenschappelijk medewerker en Francis Weyzig is programmaleider, beiden bij CPB

Nu zien we dat die beweging dreigt door te slaan. In de VS worden kapitaaleisen voor grote banken teruggeschroefd en het toezicht drastisch afgeschaald. Officieel om kredietverlening aan bedrijven en huishoudens te bevorderen, maar in de praktijk betekent het dat bedrijven aan minder plichten hebben op het gebied van onder andere milieu– en consumentenbescherming. Europa kan het zich niet veroorloven om achter te blijven bij deze ‘modernisering’, aldus de Europese bankenkoepel EBF. Daarbij suggereert de EBF dat verlaging van kapitaaleisen nodig zou zijn om de kredietverlening te laten groeien en de Europese concurrentiekracht te vergroten. Hier is echter sprake van een hardnekkig misverstand: juist goed gekapitaliseerde banken kunnen de kredietverlening in deze onzekere tijd op peil houden.