vandaag, 10:32Op sociale media verschijnen foto's van diploma-uitreikingen en de eerste vakantiebestemmingen. Maar voor Sam Alexander Hillebrand uit Terneuzen voelt het alsof de zomervakantie nog heel ver weg is. Hij loopt nog gespannen rond door de gangen van De Argo in Terneuzen, een school voor voortgezet speciaal onderwijs. De schriftelijke examens zijn al achter de rug, maar de spannendste horde moet nog komen: de mondelinge staatsexamens. "Het moet op dit moment gebeuren."Het staatsexamen is voor veel mensen een onbekende route naar een diploma. De schriftelijke examens zijn hetzelfde als op een reguliere middelbare school, maar voor vrijwel ieder vak volgt ook nog een mondeling examen. Pas als beide onderdelen voldoende zijn afgerond, is het diploma binnen. En dat gebeurt pas deze week.Verkeerd beeldSam denkt dat veel mensen een verkeerd beeld hebben van de staatsexamens. "Velen denken dat wij het makkelijker hebben, omdat wij ook nog mondeling krijgen. Maar wij hebben het helemaal niet makkelijker. We moeten ook gewoon dezelfde schriftelijke examens maken." Dat onbegrip steekt hem misschien nog wel meer dan de examens zelf.Voor Sam is het staatsexamen juist de manier waarop hij kan laten zien wat hij kan. Hij heeft autisme en kenmerken van ADHD. Op een grote middelbare school zouden de vele prikkels hem voortdurend uit zijn concentratie halen. Op De Argo krijgt hij de rust en begeleiding die hij nodig heeft. "Ik kan een enorme hyperfocus hebben, maar ook concentratieproblemen. Daarom krijg ik hier heel veel ondersteuning."De begeleiding op De Argo gaat volgens hem veel verder dan alleen hulp bij het leren. De afgelopen jaren kreeg hij ook les in sociale vaardigheden, waardoor hij beter leerde communiceren, samenwerken en leidinggeven. "Door alles wat ik op school heb geleerd, heb ik het vertrouwen dat ik het nu zelf kan."Eigen horrorfilm makenDat zelfvertrouwen zie je inmiddels ook buiten de schoolmuren terug. Sam is bezeten van films. Niet alleen van het kijken ernaar, maar vooral van het maken ervan. Zijn droom is om later bioscoopfilms te regisseren, het liefst psychologische horrorfilms.Die droom is allang geen verre fantasie meer. Vorig jaar plaatste hij een oproep op TikTok voor mensen die wilden meewerken aan zijn eigen speelfilm. Tot zijn verbazing meldden zich zo'n zeventig mensen aan. Inmiddels zijn de eerste draaidagen achter de rug. Sam schreef zelf het script, stelde een complete crew samen en geeft tijdens de opnames leiding aan tientallen mensen. Na de zomer wil hij daarom beginnen aan de opleiding Mediavormgeving bij Scalda in Terneuzen.Zijn vader Skender Hillebrand ziet van dichtbij hoeveel zijn zoon de afgelopen jaren is veranderd. Volgens hem was het reguliere onderwijs nooit een reële optie. "Het was te groot, te druk en er waren te veel prikkels. Hier is het klein en overzichtelijk." Hij zag een jongen die steeds zelfstandiger en zelfverzekerder werd. Dat vertrouwen is er ook voor de laatste examens. "Hij is klaar voor zijn vervolgopleiding. En zo meteen kan hij eindelijk gaan genieten van zijn vakantie."Hier niet langzaam uitbollenOok voor docent en lid van de eindexamencommissie Jeroen Bottinga is het hard werken op het einde van het schooljaar. "Waar collega's in het reguliere onderwijs het schooljaar rustig afsluiten, wordt het bij ons juist steeds drukker." Het hele jaar werken leerlingen en docenten toe naar deze laatste examens. Er moeten examinatoren worden ingepland, lokalen worden geregeld en leerlingen voorbereid.Volgens Bottinga is het een intensieve periode, maar vooral ook een bijzondere. Hij hoopt dat de vooroordelen over het staatsexamen langzaam verdwijnen. "Uiteindelijk is een diploma gewoon een diploma. Of je hier vmbo, havo of vwo haalt, het is precies evenveel waard als in het reguliere onderwijs." Dat geldt ook voor vervolgopleidingen. "Op het diploma staat ook niet dat iemand staatsexamen heeft gedaan."Wat Sam misschien nog wel het moeilijkst vindt, is niet eens het examen zelf, maar alles daaromheen. Zijn vrienden zijn al geslaagd. Die vlaggen hingen weken geleden al buiten. Zij vieren vakantie en gaan naar examenfeestjes, terwijl hij nog iedere dag aan het leren is. "Ze lachen er soms om dat ik vijf weken later nog steeds examens heb. Maar ik heb daar helemaal geen keuze in."Vakantie in zichtHet liefst zou hij tegelijk met zijn vrienden de zomervakantie beginnen. "Het zou zoveel mooier zijn als we gewoon tegelijk examen konden doen. Dat we ook op hetzelfde moment de vlag buiten konden hangen." Die wens begrijpt Bottinga maar al te goed. "Dat zou prachtig zijn. Voor onze leerlingen én voor ons. Maar daarvoor zou de hele organisatie van de staatsexamens anders moeten."Maar de vakantie is in zicht. De laatste mondelinge examens zijn vandaag. Morgen volgt de uitslag. En als alles goed gaat, kan dan ook voor Sam eindelijk de vlag uit.