Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Kim Einder, je vandaag op de hoogte van de zeventiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.Liveblog20 minuten geledenHiermee zijn we aan het einde gekomen van het verhoor van Van Delden. Tijd voor een tosti. Om 14.00 uur zijn we bij je terug met het verhoor van topambtenaar Marjolijn Sonnema van het ministerie van Volksgezondheid. Tot straks!21 minuten geledenLezersvraag: Straks de 'zoveelste directeur'? In reactie op dit liveblog verzuchtte een NU.nl-lezer dat "een zoveelste directeur" van de overheid aan bod komt. Er zijn er inderdaad een paar de revue gepasseerd. Vanochtend dus Jaap van Delden die in coronatijd bij het RIVM als directeur het vaccinatieprogramma optuigde en vanmiddag topambtenaar Marjolijn Sonnema van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Sonnema is daar directeur-generaal Volksgezondheid. Boven haar staat één overkoepelende secretaris-generaal, die ook boven de andere afdelingen (Langdurige Zorg en Curatieve Zorg) met elk hun eigen directies staat.Andere directeuren die afgelopen weken zijn verhoord zijn onder meer Jaap van Dissel (Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM) en Hanneke Schipper (Constitutionele Zaken en Wetgeving bij het ministerie van Binnenlandse Zaken). Dus ja, ze komen deze weken regelmatig voorbij.36 minuten geleden'Dagelijkse ideeën van Hugo' belemmerden Van Delden niet De enquêtecommissie vraagt ook naar de mogelijke druk die zorgminister Hugo de Jonge op betrokken partijen zou hebben uitgeoefend om zijn zin te krijgen en te veel van mensen te vragen. "Hij had hoge ambities", zegt commissielid Annelotte Lammers. "Eerder werd weleens gesproken over 'de dagelijkse ideeën van Hugo' en is zelfs gezegd dat hij zijn ministerie weleens overvroeg."Van Delden heeft geen druk vanuit De Jonge gevoeld, reageert hij. "De ergste druk die ik ervoer was een soort interne druk, om wat we deden voor Nederland. Zeker vroeg hij weleens twee, drie keer door of iets écht niet kon. Maar als ik dan zei van niet, dan voelde ik me wel gehoord. Dan werd daar goed naar geluisterd." Voor zijn collega's gold hetzelfde, denkt hij.Eerdere berichten1 uur geledenSite met prullenbakvaccins zat RIVM niet in de wegEen particulier initiatief om aan het eind van de dag overgebleven vaccins beschikbaar te stellen heeft het RIVM niet erg in de weg gezeten, vertelt Jaap van Delden. Artsen hadden een website opgezet waarop mensen zich konden aanmelden voor die vaccins, ook als ze volgens de oproepen van het RIVM nog niet aan de beurt waren. Het initiatief ontstond uit frustratie van artsen die aan het einde van de dag kleine hoeveelheden coronavaccins weggooiden.Toenmalig zorgminister Hugo de Jonge was erg kritisch op het weggeven van die prullenbakvaccins, omdat hij vond dat het RIVM de verdeling bepaalde. Maar Van Delden kon de gedachte wel begrijpen. "Als je verspilling kan voorkomen, dan moet je dat doen. Het heeft mij niet heel erg in de weg gezeten."1 uur geledenVoorrang bij vaccinatie bleef beperkt om tempo te behoudenOm tempo te behouden bij de coronavaccinaties was het zaak de operatie zo eenvoudig mogelijk te maken. Daarbij hielp het niet om meerdere groepen voorrang te geven, zegt Jaap van Delden.Bij het uitdelen van de vaccins kwamen ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid eerst aan de beurt. Ook het zorgpersoneel kwam vooraan in de rij. Er gingen ook stemmen op om onder anderen politiemensen en leraren voorrang te geven, maar aan de meeste van die oproepen werd geen gehoor gegeven."Alles wat je compliceert vertraagt. Als je tempo wil maken, dan houd je het graag simpel, zo min mogelijk subgroepjes." Dat was ook de beleidsmakers duidelijk, zei Van Delden. Hij zei zich geen concrete verzoeken te herinneren om door te rekenen wat het voor de vaccinatiestrategie zou betekenen om wel meer groepen voorrang te geven.1 uur geledenAndere vaccinatiestrategie zorgde voor vertragingNederland liep vertraging op bij het uitvoeren van de coronavaccinaties omdat het plan om huisartsen de coronavaccins te laten zetten niet werkte. Nederland is "later dan landen om ons heen" begonnen met de vaccinaties, geeft Van Delden toe. "En dat was denk ik niet zo geweest als wij dit zo hadden voorbereid." Uiteindelijk voerde de GGD het vaccinatieprogramma uit, met centrale vaccinatielocaties.1 uur geledenRIVM had geen plan B voor vaccinaties voorbereidVoor het uitvoeren van de coronavaccinaties was geen plan B voorbereid, toen bleek dat de prikken niet door de huisarts gezet konden worden, vertelt Jaap van Delden. "Er werd op één paard gewed" met het plan om de coronaprik net als de griepprik bij de huisarts te laten zetten. Maar omdat dat op deze schaal logistiek niet logisch bleek, was er op het laatst "een enorme draai" nodig. "Dat is een zwakte gebleken", zegt de oud-RIVM-vaccinatiedirecteur. De uitvoering kwam uiteindelijk bij de GGD te liggen.Het meest gebruikte vaccin, dat van Pfizer, moest bij een temperatuur van -70 graden worden opgeslagen en mocht na ontdooien slechts een paar dagen in de koelkast worden bewaard. Dat lukte niet bij huisartsen.2 uur geledenBeeld: ANPJaap van Delden neemt plaats voor het verhoor.2 uur geledenWe gaan beginnenZoals gebruikelijk zullen deze Kamerleden vragen stellen aan opgeroepen getuigen: