Historica Amber Striekwold (31) dacht altijd dat ze wel wist hoe het boerenleven zich had ontwikkeld in Nederland. Na de Tweede Wereldoorlog, de Hongerwinter vers in het geheugen, vond via ruilverkaveling, mechanisatie en schaalvergroting een enorme groei plaats. In de schoolboeken gaat het over de kleine boer met wat koeien en bebouwde akkers die werd vervangen door de agrariër met gemechaniseerde stallen. Met veel dieren, veel productie, veel machines, veel kunstmest en veel uitstoot van stoffen die de kwetsbare natuur schaden, zoals ammoniak en stikstof, wat uiteindelijk heeft geleid tot de huidige stikstofcrisis. Daar probeert het kabinet uit te komen met een pakket maatregelen dat eind juni is gepresenteerd en dat het boerenleven in Nederland sterk gaat beïnvloeden.
Striekwold had, zoals zoveel andere Achterhoekers, tot enkele generaties terug nog boeren in de familie. „Mijn overgrootoma had tot in de jaren zeventig een gemengde boerderij in Gaanderen, maar die manier van boeren was op een gegeven moment niet meer rendabel. Onder historici is lang vooral aandacht geweest voor de stad, minder voor het platteland, terwijl daar een groot deel van onze geschiedenis ligt. Zoek in het archief een familiegeschiedenis uit en je stuit waarschijnlijk op boeren en landarbeiders. Om de stikstofcrisis te begrijpen, moet je weten wat zich de afgelopen decennia heeft afgespeeld”, vertelt Striekwold in de Oude Hortus, een historische universiteitstuin in het centrum van Utrecht.
