„Iemand die ik ken heeft naar tientallen stages gesolliciteerd en er geen enkele gekregen”, zegt Elena (23). De studente geesteswetenschappen staat in een groepje van acht studiegenoten buiten te kletsen voor het grote grijze gebouw van de Vrije Universiteit in Amsterdam. „Ze gooien alle sollicitaties gewoon in ChatGPT,” zegt ze. „Zij gebruiken AI, wij gebruiken AI, iedereen gebruikt AI. Maar daardoor lijken motivatiebrieven en cv’s inmiddels allemaal op elkaar, waar is dat goed voor, vraag ik me dan af?”
Inca (21) vult Elena aan: „Ik ken iemand die al drie jaar als vertaler werkt. Hij zei dat mensen niet eens meer hun best doen, omdat ze zo gedemotiveerd raken door het constante nieuws dat je geen baan meer zult hebben, dat je werk door AI wordt overgenomen, dus dat je het maar beter niet eens meer kunt proberen.”
Begin tegen deze groep studenten over AI en er komt meteen een opvallende stortvloed aan kritiek, bezorgdheid, zelfs cynisme los over wat er op de arbeidsmarkt verandert door de techniek. „We hebben het er heel vaak over”, zegt Inca. De studenten willen niet met hun achternamen in de krant vanwege de invloed die dat kan hebben op hun baankansen.
Zijn de zorgen van deze jonge mensen terecht? Hoe dan ook is er wat aan het verschuiven in hun kansen op een baan, blijkt uit diverse recente onderzoeken. De werkloosheid onder jongeren van 15 tot 25 jaar in Nederland is de afgelopen paar jaar opgelopen tot rond de 9 procent van de beroepsbevolking, volgens het CBS. Hoewel de algemene werkloosheid in Nederland erg laag is en op 3,9 procent staat, stijgt die onder jongeren het hardst. Volgens een studie van de Rabobank eerder dit jaar zijn er opvallend minder juniorvacatures in beroepsgroepen die het meest zijn blootgesteld aan generatieve AI. Sinds eind 2022 nam de werkgelegenheid onder 15- tot en met 24-jarigen met 13 procent af in deze beroepsgroepen. Banken, advocatenkantoren en consultancybedrijven wereldwijd nemen nu al minder junioren aan en verwachten dat AI functies permanent zal veranderen.
