vandaag, 19:04De maat is vol voor Rijnmond-weerman Ed Aldus: al jaren verzorgt hij op sociale media duiding over het weer, maar daar wil hij nu mee stoppen. Klimaatontkenners maken het volgens hem onmogelijk om nog op een normale manier berichtgeving over de warmte te doen. En hij is niet de enige die dat vindt.‘Hou op met die code rood bullshit’, ‘hysterische angstporno’ en ‘dat eeuwige gejank’. Wie door de reacties onder berichten van weerexperts scrolt, weet dat die verre van constructief of positief zijn. De toon op sociale media verhardt, zeker nu de temperaturen in ons land extremen bereiken en het nieuws daarop inhaakt.ComplottheorieënHet maakt volgens Aldus niet uit wat voor bericht er wordt geplaatst, klimaatontkenners en online trollen kapen de comments toch wel. Van de oorlog in Iran tot chemtrails of een scala aan andere complottheorieën. Maar daar heeft de weerman van Rijnmond geen boodschap aan. “Ik schrijf over het weer, over metingen, over feiten." Toch houden de negatieve reacties aan. Elke dag weer, tientallen reacties per bericht.'Juffie Iris' is bezorgd over social media-gebruik van kinderen, maar is zélf een hit op TikTok(opent in nieuw venster)Benthe gebruikt in het dagelijks leven geen smartphone: ‘We lijken wel zombies achter dat scherm’(opent in nieuw venster)“En eerlijk is eerlijk, ik heb geen zin meer om daar elke dag opnieuw mijn tijd en energie in te steken”, zegt Aldus. Hij stopt daarom per direct met het plaatsen van weerberichten op X en Facebook. “Dat vind ik jammer, maar al die negatieve reacties doen mij ook wat.”De Rijnmond-weerman krijgt steeds meer berichten over zich heen. Bovendien zijn de reacties steeds venijniger. “Het lijkt wel alsof er geen rem meer opzit”, vertelt Aldus. “Er wordt van alles naar je hoofd gegooid.”Iedereen de dupeUit een rondgang van Rijnmond blijkt dat Aldus niet de enige is. Sterker nog: iedere weerman- of vrouw in Nederland heeft hiermee te maken, zegt Helga van Leur. Meer dan twintig jaar was ze als weervrouw te zien bij RTL Nieuws. “Ik ben soms uren bezig om mensen te blokkeren en reacties te modereren.”Ook weerman Robert de Vries, werkzaam bij Hart van Nederland, herkent dat. “Blijkbaar is er veel frustratie onder sommige mensen. Je ziet dat nu, met extreme temperaturen, veel mensen extra geagiteerd zijn. Maar het gesprek ga ik niet meer aan.”VerschralingVan Leur zegt dat de discussie verhardt. Logica lijkt niet meer uit te maken. “Het heeft geen zin om de argumenten met feiten te weerleggen. Het is voor sommige mensen nooit goed. Als je naar de reacties kijkt, denk je dat niemand zit te wachten op mijn weerberichten.”De democratie krijgt een knauw als weerexperts van sociale media worden gedrevenDaar schuilt een gevaar in. Want hoe vaker weerexperts de handdoek in de ring gooien, hoe meer er verschraling van onafhankelijke weerberichtgeving optreedt. “En dat is echt heel zorgelijk”, zegt De Vries. “De democratie krijgt een knauw als weerexperts van sociale media worden gedreven. Uiteindelijk is er dan nog maar één groep de overheersende stem. Dat kan niet de bedoeling zijn.”Van Leur: “Mensen hebben belang bij goede en betrouwbare informatie. Zeker als het om het weer gaat.”Verklaring in de psychologieDat sommige mensen zich niet van hun fraaiste kant laten zien op sociale media, heeft te maken met de psychologie. “We weten dat anonimiteit op kan roepen tot ongeremd en agressief gedrag”, zegt gz-psycholoog Bjarne Timonen. “Daarbij komt ook dat complottheorieën gevoed worden door sociale media. Als je in dergelijke theorieën gelooft, dan vind je allerlei 'bewijs' via je eigen algoritme.”Het algoritme doet er zelfs nog een schepje bovenop, zegt Timonen. “Tegelijkertijd krijg je je ‘vijanden’ te zien in je feed. Dat triggert mensen. Algoritmes weten als geen ander dat bepaalde berichten emoties op kunnen roepen.”ZelfcensuurVoor weermannen- en vrouwen werkt dat algoritme dus niet gunstig. Ze voelen zich buitensporig bekritiseerd, en er is zelfs sprake van zelfcensuur, zegt Van Leur. “Ik lees drie keer door hoe mensen iets kunnen opvatten. Ten opzichte van vroeger ben ik voorzichtiger met wat ik plaats en hoe ik dat opschrijf. Soms laat ik iets zelfs helemaal gaan.”De Vries sluit daarop aan. “Ik denk na over hoe ik iets ga formuleren om iedereen blij te houden, maar dat lukt eigenlijk nooit. Ze vinden altijd wel iets om over te vallen.”Dat er altijd wel een probleem is, is hetgeen wat Aldus ook dwarszit. “Ik ben in de loop van de jaren echt wel harder geworden door reacties op sociale media, maar er zit een grens aan. Het houdt nooit op. Dat weegt zeker mee om nu een stap terug te doen.”Kop in het zandVolgens Timonen zijn alarmerende berichten over het klimaat een trigger voor complottheoristen en klimaatontkenners. “Onze veiligheid komt in het gedrang en er zijn meerdere manieren om daarmee om te gaan”, legt hij uit. “Sommige mensen gaan drogredenen bedenken om hun stress weg te halen. De confrontatie met de waarheid is ongemakkelijk, complottheorieën kunnen een quick fix zijn.”Het is beter om met feiten te komen en aan te geven waarom de argumenten van de ander niet kloppenBovendien is de discussie aangaan niet effectief. “Het is beter om met feiten te komen en aan te geven waarom de argumenten van de ander niet kloppen. Dat is niet zozeer effectief op de ontkenner, maar wel voor de mensen die vatbaar zijn voor complottheorieën. Zij zijn nog vatbaar voor de waarheid.”Stille meerderheidSinds Aldus heeft aangekondigd om te stoppen met zijn weerberichtgeving, stromen de steunbetuigingen binnen. “Al ruim 1600 reacties. Ik moet eerlijk zeggen dat me dat wel echt goed doet”, zegt Aldus. “Normaal hoor je vooral iets als mensen het ergens niet mee eens zijn. Nu word ik van alle kanten benaderd dat heel veel mensen de negativiteit op het internet herkennen. Ze zeggen dat ze mijn beslissing begrijpen maar dat ze het wel jammer vinden.”Hoe luid het geluid van klimaatontkenners en online trollen ook is, er is nog altijd een stille meerderheid. Aldus heeft ze inmiddels leren kennen. “De reacties zijn overweldigend. Daar ben ik echt heel dankbaar voor. Ik had niet verwacht dat mijn bericht zoveel los zou maken. Misschien dat mijn weerberichten terugkomen, maar dan onder zorgvuldige moderatie.”