Nederland telt zo'n 130 stikstofgevoelige natuurgebieden die in zeer slechte staat verkeren, zoals de Veluwe en het Fochteloërveen in het noorden van het land. Dat komt grotendeels door te veel stikstof.
Rond ongeveer honderd van deze gebieden komen zones van 500 en 1.000 meter. In die stroken moet de uitstoot van stikstof in 2035 met ruim 60 procent zijn verminderd ten opzichte van 2019.
Het is een harde boodschap voor de ruim vijfduizend boeren in deze stroken. Juist in de smallere zones zijn boeren sneller de pineut. Zij moeten hun bedrijfsvoering omgooien naar een model met veel minder vee. Ze kunnen bijvoorbeeld biologisch gaan boeren, overstappen naar natuurinclusieve landbouw of er iets anders bij gaan doen, zoals een landwinkel of kinderopvang.
Ook komt er een koeiennorm. Dat is een afspraak over hoeveel koeien een melkveehouder per hectare mag houden. Het kabinet wil dit op 2,6 zetten. Dat is strenger dan het kabinet-Rutte IV ooit al eens voor ogen had. De norm geldt niet alleen voor grasland, maar ook voor de grond waar bijvoorbeeld mais wordt verbouwd.
Het kabinet heeft 20 miljard euro opzijgezet voor het oplossen van de stikstofcrisis. Een groot deel daarvan is bedoeld om boeren te helpen. Dat zou kunnen door bijvoorbeeld boeren dicht bij beschermde natuurgebieden uit te kopen. Er is ook een klein deel gereserveerd voor de industrie en mobiliteit. Deze sectoren moeten hun uitstoot ook verlagen.
