vandaag, 22:11Het Nijmeegse Radboudumc voert elk jaar meer niertransplantaties uit. In 2025 brak het ziekenhuis met 151 operaties een eigen record. In de jaren ervoor waren er tussen de 130 en 140 operaties. Hoewel het aantal ingrepen ook landelijk gezien stijgt, blijft de wachtlijst onverminderd hoog. Hoe kan dat?Landelijk nam het aantal niertransplantaties toe van 990 in 2016 naar 1035 in 2025, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). De wachtlijst van mensen die op een nier wachten, beweegt met die stijging mee. “Want als die korter wordt, kunnen we de criteria versoepelen en komen mensen sneller in aanmerking”, aldus Geertine Zwijnenburg, woordvoerder van de NTS.Op de wachtlijst staan nu ruim 3400 mensen. "Dat zijn alle mensen die ooit een nieuwe nier nodig hebben. Nog niet iedereen op die lijst is volledig goedgekeurd voor een transplantatie. Daarom kijken we liever naar mensen die daadwerkelijk transplantabel zijn", legt Zwijnenburg uit. Dat zijn er nu 1145. "Mensen die nu fit genoeg zijn en te machten zijn voor een nieuwe nier." Hoeveel patiënten daarvan uit Gelderland komen, is niet bekend. Meer mensen ziekJaarlijks komen er in Nederland zo'n 2000 patiënten met nierfalen bij, stelt de Nierstichting. Dat is veel, vindt Baas. "Dat komt doordat er steeds meer mensen zijn met een hoge bloeddruk, overgewicht of diabetes, belangrijke onderliggende oorzaken van nierziekten.” Ze noemt het een 'wereldwijde epidemie'.Transplantatie is voor hen de beste behandeling. “Zowel voor de overleving als voor de kwaliteit van leven.” Het alternatief is dialyseren, een behandeling waarbij een machine de nierfunctie tijdelijk overneemt. “Een heftige behandeling die veel tijd kost.”Tegenwoordig komen patiënten eerder in aanmerking voor een nieuwe nier dan voorheen. Baas: "We transplanteren nu steeds oudere mensen. Er is geen maximale leeftijdsgrens waarop je een niertransplantatie kan ondergaan. Het gaat erom hoe fit je bent en hoeveel andere bijkomende ziekten je hebt. Die grens schuift op."Zorg is beter gewordenDat komt door verbeteringen in de zorg. Zoals medicijnen die gerichter helpen na een transplantatie, waardoor patiënten minder bijwerkingen ervaren en het risico op afstoting nu slechts 10 tot 15 procent is. Daarnaast zijn chirurgen door CT-scans steeds beter geïnformeerd over hoe de donornier eruitziet en wat de beste plek is om deze aan te sluiten op de bloedvaten van de ontvanger. Waar de overlevingskans in de beginjaren van transplantaties nog beperkt was, functioneert nu 80 procent van de nieren na tien jaar nog, stelt Baas. En daarbij is een nier van een levende donor beter dan een nier van een overleden donor.Het Radboudumc is het enige ziekenhuis in de provincie dat transplantaties uitvoert. Met de 151 niertransplantaties per jaar is het Nijmeegse ziekenhuis niet het grootste transplantatiecentrum van het land. Dat zijn nu Amsterdam UMC en het Erasmus MC in Rotterdam. "Daar doen ze meer dan 200 transplantaties per jaar. Dat komt vooral door het aantal inwoners in een regio: hoeveel mensen staan daar op de wachtlijst?"Wachten vraagt veelPatiënten wachten vaak lang op een nieuwe nier. De helft van hen staat volgens de NTS na iets meer dan twee jaar nog op de wachtlijst. Zwijnenburg: “Dat vraagt veel van hen. Je bent ziek en wacht op een orgaan dat hopelijk jouw kwaliteit van leven gaat verbeteren én kan redden. Als de nier niet komt, kan iemand overlijden." Patiënten kunnen ieder moment gebeld worden. "Dat betekent dat je alert bent en altijd aanstaat. Wanneer zal het gebeuren? Maar je kunt ook teleurgesteld worden als er wel een donor is, maar er geen match ontstaat."Wat is er nodig om iedereen te helpen?Helemaal verdwijnen zal de wachtlijst nooit. Simpelweg omdat er steeds nieuwe patiënten bij zullen komen. “Als iedereen van de wachtlijst fit genoeg is voor een transplantatie, is de enige manier: meer donoren hebben”, aldus Baas. Ongeveer de helft van de transplantaties gebeurt nu met levende donoren die een van hun twee nieren afstaan. Een mooi aantal, vindt Baas. “Maar idealiter neemt dat toe. Dan is er wel nog genoeg OK-capaciteit nodig. Beperkte beschikbaarheid van OK-personeel is vaak een belangrijke bottleneck waardoor patiënten moeten wachten op hun operatie."Na twintig jaar extra leven door donorhart zoekt Carolien nu een donornier(opent in nieuw venster)Nathan gaf dochter nieuwe nier: 'Het ultieme kerstcadeau'(opent in nieuw venster)