Overmatig zweten, hoofdpijn en vermoeidheid. Of erger: spierkramp, uitputting en misselijkheid. Dit kan je zonder voorzorgsmaatregelen allemaal gebeuren bij de hitte die Nederland de komende dagen gevangen houdt. De vraag is: wat doet de extreme warmte met het menselijk lichaam, dat je hierdoor zelfs het bewustzijn kan verliezen?
„Dat heeft te maken met het feit dat mensen gebonden zijn aan een stabiele lichaamstemperatuur”, zegt thermofysioloog Coen Bongers, onderzoeker aan het Radboudumc en HAN Sport en Bewegen. Hij heeft onder meer onderzoek gedaan aan oververhitting bij sporters. „Om uit te leggen wat oververhitting met ons doet, moeten we eerst even naar de basis van onze temperatuurregeling.”
Koudbloedige dieren zoals amfibieën en reptielen laten hun temperatuur stijgen en dalen met de omgevingstemperatuur. „Zij kunnen zich daardoor makkelijker aanpassen aan de hitte of kou dan zoogdieren zoals mensen”, legt Bongers uit. Mensen houden hun lichaamstemperatuur namelijk constant op ongeveer 37 graden Celsius: „Ons lichaam vergelijkt daarvoor continu zijn temperatuur met de interne thermostaat.” Bij een afwijking activeert het lichaam de mechanismes voor de afgifte van warmte of juist het behoud van warmte.
