vandaag, 21:12Vandaag tien jaar geleden stemden de Britten vóór vertrek uit de EU. Dat dit jubileum samenvalt met het vertrek van de vijfde premier in zeven jaar tijd, is tekenend voor de politieke instabiliteit in de jaren sinds Brexit. Inmiddels wil het merendeel van de Britten weer terug naar hoe het was.Uit recente peilingen blijkt dat 60 procent vóór heraansluiting bij de EU is. Hoogleraar Europees recht Catherine Barnard noemt hier twee redenen voor. "Ten eerste wordt de geopolitieke situatie alleen maar slechter. En je staat echt in de kou buiten een groot blok."Als tweede reden noemt ze de economische stilstand waar het VK al jaren in verkeert. De Britten die vóór vertrek uit de EU stemden, hoopten op economische vooruitgang, maar kwakkelen sindsdien voort. "Het VK heeft dringend economische groei nodig. En daarvoor heb je je grootste handelspartner nodig: de EU."In het stadje Bedford, bijna 100 kilometer ten noorden van Londen, was de uitslag van het referendum in 2016 een exacte kopie van de landelijke uitslag. 52 procent stemde vóór Brexit, 48 procent wilde bij de EU blijven.Tien jaar later zeggen sommige inwoners dat ze achteraf een andere keuze hadden gemaakt:1:36In deze Britse voorbeeldstad staat niet iedereen meer achter BrexitOok in de Britse politiek is weer ruimte ontstaan voor een hechtere relatie met Europa. Premier Keir Starmer, die gisteren zijn vertrek aankondigde, zei vorige week nog: "Er komt dit jaar weer een EU-top en dan zetten we een grote stap die ons dichter bij de EU brengt."Wat wil zijn opvolger?De kans is groot dat Andy Burnham, oud-burgemeester van Manchester, Starmer deze zomer zal opvolgen. Hij heeft eerder gezegd dat het VK weer lid moet worden van de EU. Al zwakte hij zijn standpunt onlangs weer wat af: "De Brexit heeft schade aangericht, maar ik denk dat we die hele discussie niet opnieuw moeten voeren", zei hij vorige maand.Volgens Burnham zal het land "in een staat van ontbinding" terechtkomen als die ruzie weer oplaait. "Het is tijd dat we weer naar elkaar toe groeien en ons richten op wat we delen."De Britse politicoloog John Curtice heeft sterke twijfels of een nieuw referendum raadzaam is. "Als het VK de afgelopen tien jaar één les heeft geleerd, dan is die: hou geen referendum als je niet weet hoe dat uitpakt."Volgens Curtice doet Burnham er wijs aan geen overhaaste beslissingen te nemen. "Als Burnham deze zomer premier wordt namens Labour, wil hij dan zijn politieke kapitaal en zelfs zijn premierschap op het spel zetten met een EU-referendum? Of is hij liever een paar jaar premier voordat hij dat zelfs maar overweegt?"Wat wil Brussel?Mocht terugkeer toch een serieuze optie zijn voor de Britten, zit Brussel daar dan ook op te wachten? Liesje Schreinemacher was als Europarlementariër betrokken bij de Brexit-onderhandelingen. Zij ziet volledige terugkeer, precies zoals het was, niet snel gebeuren. "Wat ik wel een goed idee vind - en dat hoor je ook veel in Brussel - is dat we op verschillende onderwerpen kijken hoe we de samenwerking met de Britten kunnen versterken."Toen het VK nog lid was van de EU, genoot het land verschillende privileges. Het maakte bijvoorbeeld geen deel uit van het Schengenverdrag, deed niet mee aan de euro en er golden uitzonderingen voor afspraken over onder andere immigratie. Volgens Schreinemacher hoeven de Britten er niet op te rekenen dat ze die privileges weer terugkrijgen bij een eventuele terugkeer. "Dat hebben ze toen heel mooi met Thatcher (de Britse premier in de jaren 80, red.) uitonderhandeld, maar dat is volgens mij een no-go nu."Net als Schreinemacher ziet hoogleraar Barnard samenwerking op specifieke thema's als het meest haalbare scenario. "Dat zal helpen om het vertrouwen op te bouwen tussen het VK en de EU. Dat vertrouwen is zwaar geschaad door de Brexit en we moeten laten zien dat we een betrouwbare partner zijn."dinsdag 12 mei, 12:07Britse premier Starmer wil aanblijven ondanks grote druk om op te stappengisteren, 12:38Starmers vermoedelijke opvolger hakt knopen liefst door in de pubmaandag 11 mei, 14:06Premier Starmer in grote speech na nederlaag: 'Ga critici tegendeel bewijzen'gisteren, 10:35Keir Starmer stapt na toenemende druk op als premier van Verenigd Koninkrijk