Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 1-12 Haziran’da Cenevre’de düzenlenen 114. Uluslararası Çalışma Konferansı’nda kabul edilen 193 sayılı “Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Sözleşmesi”, dijital emek platformlarında çalışanlar için ilk küresel çalışma standardı oldu.
Sözleşme, kuryelikten yolcu taşımacılığına, çevrimiçi serbest işlerden platformlar aracılığıyla verilen farklı hizmetlere kadar genişleyen platform ekonomisinde, çalışanların statülerinden bağımsız olarak temel haklardan yararlanmasını hedefliyor.
Sözleşme, tüm dijital emek platformlarını ve aksi belirtilmedikçe kayıtlı ya da kayıtdışı ekonomideki tüm dijital platform çalışanlarını kapsıyor. “Dijital platform çalışanı”, istihdam statüsü nasıl sınıflandırılırsa sınıflandırılsın, bir dijital emek platformu tarafından organize edilen ya da kolaylaştırılan hizmeti ücret veya ödeme karşılığında sunan kişi olarak tanımlanıyor.
Sadece “çalışan mı, bağımsız mı” tartışması değil
Platform ekonomisindeki en temel tartışmalardan biri, platform çalışanlarının işçi mi, bağımsız çalışan mı sayılacağı. Sözleşme, bu konuda sınıflandırmanın yalnızca sözleşmelerdeki tanıma ya da platformun beyanına göre değil, işin fiilen nasıl yapıldığına, ödemenin niteliğine ve platform çalışmasının özgül koşullarına göre yapılmasını öngörüyor.
