De Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) adviseert om te stoppen met het strafrechtelijk vervolgen van jongeren die vaak, structureel of langdurig wegblijven van school. In plaats daarvan zou er een preventieve aanpak moeten worden ontwikkeld, waarbij het bieden van zorg en passend onderwijs aan deze jongeren centraal staat. De RSJ gebruikt opzettelijk niet het woord ‘spijbelaars’, omdat dit een negatieve connotatie heeft en de raad juist meer begrip wil voor deze jongeren tussen twaalf en achttien jaar, die vaak kampen met psychische, financiële of andere problemen.
De RSJ heeft een advies opgesteld op verzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Aanleiding was de aankondiging van het Openbaar Ministerie in 2025 dat het jongeren die structureel en langdurig ‘verzuimen’ op termijn niet meer wil vervolgen. Dit zou de focus moeten verleggen naar het aanbieden van hulp aan deze groep. Deze aankondiging riep bij andere organisaties, zoals gemeenten, de vraag op hoe zij niet naar school komende jongeren kunnen aanpakken. Zeker als strafrechtelijke vervolging niet meer kan worden gebruikt als stok achter de deur.
Volgens de RSJ moeten scholen, leerplichtambtenaren en andere betrokken partijen zich meer richten op wat een jongere nodig heeft om zich te ontwikkelen. Het bieden van passend onderwijs of een aangepast traject buiten het onderwijs zou belangrijker moeten zijn dan de vraag of iemand aanwezig is op school.
