Deze maand horen vermoedelijk duizenden brugklassers dat ze niet op hun schoolniveau mogen blijven. Het gevolg: teleurgestelde kinderen, schoolwisselingen en scholen die daar niet op zijn berekend.
Kansrijk adviseren begon in coronatijd en is sinds het schooljaar 2023-2024 beleid. Het geeft leerlingen de kans zich te bewijzen. Stel dat een groep 8-leerkracht twijfelt tussen vmbo-t- en havo-advies en een kind bijvoorbeeld de doorstroomtoets verrassend goed maakt, dan moet de leerkracht in principe havo adviseren.
Ongeveer 20 procent van de achtstegroepers krijgt het voordeel van de twijfel. Maar lang niet elk kind redt het op het optimistisch geadviseerde schoolniveau, zien de koepels van vmbo- en praktijkonderwijsscholen. Dat heeft grote gevolgen voor zowel de leerling als de school waar ze naar moeten overstappen.
"Voor de kinderen is het natuurlijk dramatisch. Ze 'mochten' naar de havo, maar na een jaar 'moeten' ze alsnog naar het vmbo. Zo voelt het voor ze: alsof ze hebben gefaald", zegt Arjen Daelmans, voorzitter van Stichting Platforms VMBO. "Het betekent vaak ook wennen aan een nieuw schoolgebouw, een andere schoolcultuur met andere regels en je plek vinden in een nieuwe klas."
Als een leerling van vmbo naar praktijkonderwijs gaat, moet hij of zij vaak praktische vaardigheden bijspijkeren, vult voorzitter Nicole Teeuwen van de Sectorraad Praktijkonderwijs aan. "In het praktijkonderwijs leren leerlingen bijvoorbeeld al snel behoorlijk wat horecavaardigheden. Terwijl een van het vmbo afkomstige leerling misschien helemaal nog niet heeft geleerd hoe hij een ui moet snipperen, tomaten moet snijden en soep moet koken."
