vandaag, 06:30Mag Zwitserland meer dan 10 miljoen inwoners hebben? Over die vraag spreken Zwitsers zich vandaag uit in een referendum. Bijna alle politieke partijen zijn tegen een maximumaantal inwoners, maar in de peilingen is het een nek-aan-nekrace tussen het ja-kamp en het nee-kamp.Zwitserland is qua inwoneraantal een van de snelst groeiende Europese landen. Op dit moment wonen er ongeveer 9,1 miljoen mensen. In 2035 zijn dat er volgens prognoses 10 miljoen. Die groei komt vooral door migratie: veel arbeidsmigranten uit de EU trekken naar Zwitserland.De rechts-populistische SVP wil een stokje steken voor de - wat zij noemen - "bevolkingsexplosie" en nam het initiatief voor het referendum. De partij initieerde vaker referenda gericht tegen etnische minderheden. Zo mochten Zwitsers zich in het verleden uitspreken over een verbod op boerka's en minaretten."We willen beschermen wat we liefhebben: een prettig Zwitserland om te wonen", zegt Yvan Pahud van de SVP over het referendum van vandaag. Hij noemt onder andere overbelasting van de Zwitserse infrastructuur en huizenmarkt als argument vóór een inwonersmaximum. "We willen geen migratietempo waarmee we uiteindelijk deze enorme toestroom van mensen niet kunnen absorberen."Deze bewoners van een plattelandsdorp net buiten Zürich zijn vóór een bevolkingsmaximum, al merken ze in hun gemeenschap niet zoveel van de immigranten:1:07Zij zijn vóór een bevolkingsmaximum in ZwitserlandDe bevolkingsgroei wordt vooral gevoeld in de stad. Daar zien ook linkse politici dat het openbaar vervoer overvol raakt, en woningen moeilijk te vinden zijn. Maar Gianna Berger, raadslid van de socialistische partij Alternative List in Zürich, legt de schuld niet bij immigranten. "Het komt door de mensen die geld willen verdienen met huizen. En doordat er niet wordt geïnvesteerd in infrastructuur."Duitsers in de zorgEen sector die niet zit te wachten op immigratiebeperkingen, is de zorg. De Zwitserse bevolking vergrijst snel, dus zorgmedewerkers zijn hard nodig. Veel Duitsers werken springen in dat gat. Eén van hen is Maria Reichhart. "Ik maak me zorgen, want ik heb geen Zwitsers paspoort. Ze zouden kunnen zeggen: tschüss, u kunt weer gaan. Tot nu toe kon ik elke vijf jaar mijn verblijfsvergunning verlengen, maar daar ben ik niet meer zo zeker van."Volgens raadslid Berger wakkert dit referendum het gevoel aan dat buitenlanders de oorzaak van alle problemen zijn. Toch formuleert de SVP het in de campagne niet zo. "We willen begrensde groei", zegt parlementslid Martin Hübscher op de jaarlijkse SVP-barbecue net buiten Zürich. "Dat betekent nog altijd 40.000 mensen per jaar erbij."Hij gelooft niet dat er personeelstekorten zullen ontstaan als het inwonersaantal wordt begrensd. "We betalen gewoon hogere lonen."Toch wordt er op de barbecue ook gesproken over vermeende problemen met 'buitenlanders'. Een SVP-partijlid spreekt de aanwezigen toe: "Geweld tegen vrouwen is hoofdzakelijk een buitenlanderprobleem. Help toch mee criminele buitenlanders uit te zetten zodat we meer plek hebben in blijf-van-mijn-lijfhuizen.""Er komen steeds meer migranten bij en veel Zwitsers maken zich daar zorgen over", zegt econoom Kemal Rijken, auteur van een boek over rechts-nationalisme in Europa. "De SVP zegt: Zwitserland moet neutraal zijn en zo min mogelijk met anderen samenwerken."Omdat Zwitserland niet in de EU zit, mag het land zijn eigen migratiebeleid bepalen. Wel heeft Zwitserland de afgelopen jaren afspraken gemaakt met Brussel over migratie. Het land maakt bijvoorbeeld deel uit van Schengen, dus is er vrij verkeer van personen en goederen.Als de meerderheid van de Zwitsers vóór een bevolkingsmaximum stemt, is er maandag werk aan de winkel voor de Zwitserse regering, zegt Rijken. "Die moet contact opnemen met Brussel: Hoe gaan we dit nu doen? Brussel kennende zijn ze welwillend om met Zwitserland om tafel te gaan. Het is niet zo dat Zwitserland dan in de ban wordt gedaan. Maar Schengen komt dan op de helling te staan."Kan een land een grens stellen aan zijn eigen bevolkingsgroei? Nieuwsuur-presentator Jeroen Wollaars sprak deze week met econoom Rijken over het Zwitserse referendum:Zwitsers stemmen in met boerkaverbodgisteren, 19:5713/6 in Nieuwsuur: Exportverbod Anthropic • Congressen VVD en PRO • Zwitsers referendumdonderdag 7 mei, 12:26Berlijn autovrij? Plan voor referendum leidt tot felle weerstandmaandag 11 mei, 16:33EU-sancties tegen Israëlische kolonisten vanwege geweld tegen Palestijnenwoensdag 15 april, 10:21Protest tegen wetsvoorstel Slowakije om briefstemmen af te schaffen