vandaag, 06:43De koeien in een weiland bij Zegveld zien er futuristisch uit. Ze hebben allemaal een zonnepaneel om hun nek. Daaraan zit een halsband: "Die kan elektrische schokken geven." Ze zijn onderdeel van een experiment.Die schok krijgt een koe niet zonder waarschuwing. Als ze in de buurt komt van een virtuele grens, hoort ze piepjes. Onderzoeker Youri Egas (34) vergelijkt het met piepjes als je achteruit rijdt in een auto. "Als je die negeert is het ook een keer boem, en ik denk dat heel weinig mensen het zo ver laten komen." Dat doen de koeien meestal ook niet. Deze halsbanden zitten niet als sieraad om de nek van de koe. Het is de bedoeling dat ze boeren helpen om koeien makkelijker in de wei te laten grazen. In plaats van een echt schrikdraad, tekenen boeren online een hek in het weiland. De halsband zorgt ervoor dat ze die niet passeren. Kijk hoe deze koeien grazen binnen onzichtbare grenzen:Elektrische halsband moet schrikdraad vervangen bij koeienVirtueel schrikdraad"Je ziet al heel snel dat een koe bijna nooit meer een schokje krijgt. Hij weet: een piepje, dan moet ik moet omkeren", legt Egas uit. Je ziet tussen koeien wel verschillen. Sommige dieren blijven ver van de virtuele grens, terwijl anderen tot het uiterste gaan voor het allerlekkerste stukje gras. Egas: "Dat zie je bij schrikdraad ook. Sommige koeien blijven er meters vandaan, anderen kruipen er bijna onderdoor voor dat ene grassprietje."Deze kudde is onderdeel van een jarenlang onderzoek. Het Veenweiden Innovatiecentrum kijkt of de halsbanden kunnen helpen om koeien langer in de wei te laten grazen. DrassigWant dat is op de slappe veengrond van het Groene Hart nog niet zo makkelijk. De bodem in dit gebied daalt doordat boeren het grondwaterpeil kunstmatig laag houden. Met een lager waterpeil groeit het gras beter en is de wei steviger. Alleen veroorzaakt het ook bodemdaling en CO2-uitstoot. Op de proefboerderij bij Zegveld proberen ze daarom koeien te houden met een hogere grondwaterstand. Dat zorgt voor minder CO2-uitstoot. Alleen is het wel lastiger om koeien naar buiten te laten. Die vertrappen de drassige wei snel, waardoor het een modderige bende wordt. De halsband maakt het voor Egas makkelijker om koeien te weren van bepaalde stukken grond. "Als er dan een greppel is waar het water hoog staat, wil je niet dat die koeien daar doorheen lopen." Op de iPad kan hij daar een virtuele draad omheen spannen, zodat de koeien de boel niet vertrappen.Koe in wei is goedWant het is volgens Egas belangrijk dat koeien wél in de wei blijven staan. Dat heeft veel voordelen ten opzichte van de stal. Daar vermengen poep en plas tot één brei. Die combinatie is de grootste veroorzaker van ammoniakuitstoot. Wanneer koeien in de wei staan deponeren ze hun poep en plas meestal op verschillende plekken. "Dat is dus goed voor het stikstofprobleem." "Én", wijst Egas naar een grote koeienvlaai: "Poep in de wei is voedsel van veel insecten en weidevogels." Die koe moet dus de wei in. Uit onderzoek blijkt dat de elektronische halsband daarbij kan helpen. Slootkanten beschermenDe halsband maakt het ook makkelijker om slootkanten te beschermen. Als Egas stampt naast de sloot veert de grond zo'n 20 centimeter op en neer. "Zie je hoe slap het hier is?" Als een koe daar vaak drinkt kan hij alles vertrappen. "Dat wil je niet voor de plantjes én voor de sloot." Aan de andere kant kan die koe juist ook zorgen voor méér planten. "Hier zie je een zwarte pootafdruk van een koe. Dat is juist een plek waar zeldzamere plantjes de mogelijkheid krijgen om te kiemen." De koe moet dus langs de slootkant lopen, maar wel met mate. Een boer heeft alleen geen tijd om iedere dag schrikdraad te verplaatsen. Egas: "Dan ben je de hele dag alleen maar bezig met afrasteren. Die halsband kan dus echt een uitkomst zijn, dan hoef je alleen maar op de computer een nieuw lijntje te zetten."Zo kan hij ook nesten van weidevogels beschermen. "Veel boeren zetten om een gruttonest een nestbeschermer, maar een kraai ziet daardoor al vanaf een kilometer dat daar een lekker hapje ligt." Met de halsband zorgt hij ervoor dat koeien nesten niet vertrappen.Deze zomer is het derde en laatste seizoen dat er met de halsband getest wordt. De resultaten zijn hoopvol. Met de resultaten kan het ministerie van Landbouw beslissen of ze het gebruik van de halsband gaat aanmoedigen. Lees meer(opent in nieuw venster)Lees ook(opent in nieuw venster)