Όλοι μας σχεδόν γνωρίζουμε τη φράση «Η ευχαρίστηση στη δουλειά κάνει την τελειότητα στην εργασία», που αποδίδεται στον Αριστοτέλη και συνοψίζει τη σημασία που έχει το πάθος και η αγάπη για αυτό που κάνουμε, προκειμένου να φτάσουμε στο βέλτιστο αποτέλεσμα.Ένα από τα πιο γνωστά αποφθέγματα του αρχαίου μας φιλοσόφου, το οποίο έχει διαχρονική αξία στον κόσμο της εργασίας και δείχνει πως η εσωτερική ικανοποίηση των εργαζομένων απαρτίζει το μυστικό για την επιτυχία και ευημερία της κάθε επιχείρησης.Ένα λαμπρό παράδειγμα για το πόσο σημαντικά είναι τα λόγια του Αριστοτέλη αποτελεί ο νομπελίστας φυσικός Ρίχαρντ Φέινμαν. Όταν πέθανε η γυναίκα του από φυματίωση στα 25 της χρόνια, ο Φέινμαν αντιλήφθηκε ότι τίποτα δεν τον ικανοποιούσε πλέον, ούτε καν η δουλειά του, παρόλο που λάτρευε τη φυσική. Θυμήθηκε τότε, σκεπτόμενος τη ζωή του, ότι όταν ήταν παιδί, του άρεσε να ανακαλύπτει τα πάντα παίζοντας και αυτό του έδινε μεγάλη χαρά και απεριόριστη ικανοποίηση.Αποφάσισε να εντάξει αυτή την περιέργεια και την ευχαρίστηση που ένιωθε όταν ήταν παιδί σε ό,τι θα έκανε πλέον και κυρίως στη δουλειά του σαν φυσικός. Οι διαλέξεις του Φέινμαν ήταν από τις πιο αγαπητές στους φοιτητές, όχι μόνο γιατί ο τρόπος που δίδασκε μετέτρεπε τη φυσική από ένα βαρετό μάθημα σε ένα φανταστικό παιχνίδι, αλλά και γιατί μετέδιδε στους φοιτητές του τον ενθουσιασμό του και την αυθόρμητη χαρά της ανακάλυψης.Κάτι που ζούσε ο ίδιος ακόμα και έξω από το Πανεπιστήμιο που δίδασκε και ερευνούσε όπως όταν κάποιο απόγευμα παρατηρώντας στην καφετέρια του Πανεπιστημίου Κόρνελλ έναν φοιτητή που πέταξε στον αέρα ένα πλαστικό πιάτο, νόμιζε ότι το λογότυπο του πιάτου γύριζε στον αέρα πιο γρήγορα από το ίδιο το πιάτο. Αυτό του κέντρισε τόσο πολύ την προσοχή, που κυριολεκτικά «παίζοντας» με τα μαθηματικά ανακάλυψε με χαρά και κέφι την εξίσωση και το διάγραμμα που του απέμειναν αργότερα το Νόμπελ Φυσικής.Η χαρά κινητήρια δύναμηΟ Φέινμαν ήταν η προσωποποίηση του αριστοτέλειου αποφθέγματος και όχι μόνο. Ήξερε ότι η χαρά είναι η καλύτερη και η πιο αποτελεσματική επαγγελματική κινητήριος δύναμη και ένιωσε από την ίδια του την εμπειρία ότι η ευχαρίστηση είναι που δίνει νόημα σε ό,τι κάνουμε επαγγελματικά. Γι’ αυτό άλλωστε και ένα από τα πιο σημαντικά του παραθέματα ήταν: «Η φυσική είναι σαν το σεξ: σίγουρα δίνει κάποια πρακτικά αποτελέσματα, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που το κάνουμε».Στον επιχειρησιακό χώρο η φιλοσοφία του Φέινμαν και του Αριστοτέλη γίνεται αισθητή κυρίως όταν λείπει και οι υπάλληλοι φεύγουν ο ένας μετά τον άλλο ή το κλίμα δουλειάς μοιάζει με αυτό που επικρατεί κυρίως στις κηδείες. Κάπως έτσι ήταν τα πράγματα σε μία μικρομεσαία επιχείρηση, όταν με πήρε τηλέφωνο ο Γιόχαν. Τα πρώτα του λόγια: «Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν είναι ευχαριστημένοι. Έχουν καλούς μισθούς και παρόλα αυτά φεύγουν».Σίγουρα το οικονομικό είναι μία σημαντική πτυχή στον εργασιακό χώρο. Παραδόξως όμως δεν είναι το αποφασιστικό κριτήριο που κάνει μία επιχείρηση να ξεχωρίζει. Με βάση μια έρευνα του Χάρβαρντ, οι τρεις παράγοντες που κάνουν μία επιχείρηση πιο ελκυστική για τους εργαζόμενους και κατά συνέπεια τους προσφέρουν τη μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι η ευελιξία τόσο όσον αφορά το ωράριο αλλά και τον χώρο εργασίας, τα διάφορα έξτρα όπως οι δυνατότητες εξέλιξης, η προσωπική αυτονομία και άλλες παροχές.Η εκτίμηση στον εργαζόμενοΟ τρίτος όμως και βασικότερος παράγοντας είναι η ανοιχτή επικοινωνία και η εκτίμηση απέναντι στους εργαζόμενους που με τον μόχθο τους συμβάλουν όχι μόνο σε περισσότερα κέρδη, αλλά και στην αναγνώριση της εταιρείας τους στον επιχειρηματικό κόσμο. Ένας γνωστός επιχειρηματίας είχε κάποτε πει: «Καλέσαμε τους εργαζόμενους και μπήκαν μέσα οι άνθρωποι». Η φράση αυτή τονίζει κάτι που θεωρείται δεδομένο και συχνά παραλείπεται.