Als de extreemrechtse Zwitserse Volkspartij SVP vroeger een referendum organiseerde tegen immigratie en samenwerking met de EU, hing het land altijd vol posters waarop zwarte schapen (buitenlanders) die de grens over kwamen, zich bij witte schapen (Zwitsers) wilden voegen. Of je zag een zwarte handschoen die probeerde Zwitserse franken te stelen. Xenofobie en euroscepsis dropen ervan af.
Op 14 juni is er weer een referendum in Zwitserland, opnieuw gelanceerd door de SVP – al ruim dertig jaar ’s lands grootste partij. En wéér gaat dat over immigratie en de EU. Maar de zwarte schapen en louche handschoenen ontbreken ditmaal. Dit referendum beroept zich nu eens niet op criminele buitenlanders of het monsterlijke Brussel, maar op ‘duurzaamheid’ en het milieu. Het vraagt kiezers in te stemmen met een maximum inwonertal van tien miljoen.
Als dit referendum het haalt – volgens peilingen is het momenteel 50-50 – wordt Zwitserland het eerste land ter wereld met een wettelijke limiet aan de bevolkingsomvang. Er zijn nu 9,1 miljoen inwoners. Bij 9,5 miljoen moet de regering noodmaatregelen nemen om immigratie te beperken, zoals een verbod op familiehereniging. Bij tien miljoen komt er niemand meer in. De reden, volgens de SVP? Overvolle treinen, stijgende huizenprijzen, steeds meer files op de weg. De titel van het referendum is ‘Duurzaamheidsinitiatief’.
