gisteren, 23:46Na een uitstekend seizoen, waarin FC Groningen als negende eindigde in de Eredivisie, strandde het avontuur in de play-offs om Europees voetbal tegen Ajax. Het seizoen 2025/’26 biedt aanleiding om terug te kijken, maar vooral ook om vooruit te blikken.Door: Julian BoerLos van de sportieve prestaties is er bij FC Groningen een andere ontwikkeling gaande. De club onderzoekt een koers richting het zogenoemde 50+1 model: een bestuursvorm waarin supporters de doorslaggevende stem krijgen binnen FC Groningen. In het drieluik ‘Supporters aan de macht' duiken we in dat idee: een vorm van democratisch clubbestuur waarbij de zeggenschap bij de leden ligt en volledige controle door externe investeerders wordt uitgesloten. Revolutie?Het moderne voetbal draait allang niet meer alleen om wat er op het veld gebeurt. Het gaat om geld, macht en invloed van buitenaf. Investeerders schuiven miljoenen over tafel, buitenlandse eigenaren nemen clubs over en transferbedragen blijven jaar na jaar stijgen. De sport is in rap tempo veranderd in een miljardenindustrie, waarin financiële slagkracht vaak het verschil maakt tussen meedoen of toekijken. Tegelijkertijd groeit bij supporters de behoefte om grip te houden op hun club. Niet alleen als toeschouwer, maar als mede-eigenaar om zo de identiteit te waarborgen. Want hoe meer het voetbal globaliseert en vercommercialiseert, hoe groter de angst dat de lokale ziel verdwijnt. Clubs zijn meer dan bedrijven; ze zijn onderdeel van de regionale cultuur en gemeenschap. Die spanning tussen geld en identiteit is de afgelopen jaren steeds vaker onderwerp van gesprek. Daarbij duikt één vorm steeds opnieuw op: het zogenoemde 50+1-model, waarbij de meerderheid van de aandelen in handen komt van de supporters. Ook in Groningen wordt dat idee steeds serieuzer besproken. Rond de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen werd duidelijk dat de invoering van 50+1 bij FC Groningen door een brede meerderheid van lokale partijen wordt gesteund. Er werd tijdens de verkiezingstijd campagne gevoerd met borden waarop lokale lijsttrekkers handtekeningen mochten zetten voor verankering van het plan in het lokale coalitieakkoord. Vele lijsttrekkers deden dit en spraken zich in maart tijdens het Sportdebat in Euroborg ook uit voor dit idee. Het zou een ontwikkeling zijn die, als het werkelijk zover komt, historisch is: de eerste club in Nederland die volgens het 50+1-model wordt bestuurd. Maar zo’n revolutie in het Nederlandse voetbal komt er niet zomaar. Om te begrijpen waar de roep vandaan komt, moeten we terug naar 2018.De werkelijkheid is dat wij niet meer kunnen opboksen tegen Vitesse en FC UtrechtDe alarmbellen gaan afHans Nijland is dan de algemeen directeur van FC Groningen. Hij geeft destijds in een interview met Voetbal International aan dat hij erover denkt de club te verkopen aan een private investeerder. ‘Onze omgeving wil een benaderbare volksclub, maar vindt ook dat we moeten meedoen om Europees voetbal. De werkelijkheid is dat wij niet meer kunnen opboksen tegen Vitesse en FC Utrecht’, zo laat Nijland optekenen. Zijn conclusie: er is geld nodig om competitief te kunnen blijven. ‘Toen zijn bij ons de alarmbellen afgegaan’, vertelt John de Jonge, voorzitter van Supportersvereniging FC Groningen. ‘Daarom hebben we Ons Groningen - het collectief waarin alle officiële supportersverenigingen zijn vertegenwoordigd - opgericht en een beleidsmiddag georganiseerd. Tijdens een stemming die dag waren alle aanwezigen het erover eens: wij willen nooit dat de club verkocht wordt.’ De boodschap is helder. ‘Liever iets minder presteren dan een grote zak met geld bezitten, zonder inspraak te hebben.’ Vanuit die overtuiging ging de zoektocht van start naar een model dat die wens ook juridisch kon verankeren. Het antwoord lag in Duitsland. ‘Wij vroegen ons af wat het beste en mooiste plan is om te borgen dat de club nooit in verkeerde handen komt: dat is het 50+1-model’, zegt De Jonge.Dossier onder op de stapelDe weg naar een nieuw bestuursmodel gaat allesbehalve in een rechte lijn. De afgelopen jaren werd het dossier meerdere keren vooruitgeschoven. Eerst kwamen de plannen door de coronapandemie stil te liggen, omdat de focus verschoof naar sportieve en financiële stabiliteit. Toen FC Groningen in het seizoen 2022/'23 degradeerde uit de Eredivisie, verdwenen de plannen opnieuw naar de achtergrond. Ook investeringen in veiligheid en stadionaanpassingen, zoals op de Noordtribune, vroegen aandacht en geld. Het dossier belandde telkens onder op de stapel. Maar in 2026 lijkt er eindelijk iets te veranderen. Uit een enquête, uitgezet door Ons Groningen, blijkt dat alle lokale politieke partijen zich achter het model scharen. De gemeente is als eigenaar van Euroborg en door het verlenen van eerdere financiële steun nauw betrokken bij FC Groningen. Daardoor kan de gemeenteraad voorwaarden stellen aan de toekomst van de club en meedenken over de bestuursstructuur. ‘Het is een interessant idee. We willen graag onderzoeken wat de mogelijkheden zijn’, zegt Jeffrey van Hoorn, fractievoorzitter van PRO (voorheen GroenLinks/PvdA) tijdens het Sportdebat in Euroborg. Zijn partij wordt zoals verwacht de grootste en heeft dus een belangrijke stem in de coalitieonderhandelingen.We verschillen nog van mening met de club over hoe je dit precies vorm moet gevenVisie GuddeMidden in de maand mei, een tijdje na de verkiezingen, schuiven De Jonge en algemeen directeur Frank van Mosselveld aan tafel bij wethouder van o.a. maatschappelijk vastgoed Rik van Niejenhuis. ‘Daar hebben wij uitgelegd dat wij dit model als supporters, maar ook als club willen’, zegt De Jonge. ‘Wij als supportersvereniging verschillen nog wel van mening met de club over hoe je dat later precies vorm moet geven, maar duidelijk is wel dat FC Groningen ook toe wil naar een nieuw model, waarbij meer zeggenschap voor supporters een rol speelt.’ ‘De club voelt namelijk de behoefte om investeerders aan te trekken om uiteindelijk de lasten van het stadion te verlichten,' zegt De Jonge. “Die visie had Wouter Gudde en die heeft Frank van Mosselveld ook: om het stadion, of een deel daarvan, in eigendom te krijgen.’ FC Groningen wil hiervoor geld aantrekken via een investeerder, maar zonder dat de club volledig kan worden overgenomen. FC Groningen zelf bevestigt in gesprek te zijn met de gemeente over de invoering van 50+1, maar wil verder niet ingaan op de situatie. De bal ligt nu bij de formele organen binnen de club: de Raad van Commissarissen en de Houdstermaatschappij, de stichting die alle aandelen beheert. Hierover meer in het volgende artikel in deze serie.‘De RvC en de Houdstermaatschappij moeten met een voorstel komen richting de gemeente en dan gaat de gemeente daar serieus naar kijken’, zegt De Jonge. ‘In de politiek gaat dat stapje voor stapje. Dat is de status, maar er zit echt beweging in.’ Niet iedereen in het gemeentehuis ziet de urgentie even scherp. De Jonge geeft aan: ‘Dat vind ik nog spannend. Want er zijn ook ambtenaren die zeggen: het gaat nu toch goed? Natuurlijk ging het afgelopen seizoen goed, maar dan ben je blind voor de situatie dat Groningen al zeker niet meer bij de subtop kan aanhaken. Er wordt dan alleen naar de korte termijn gekeken.’ ‘De huidige constructie stamt uit de tijd dat Euroborg werd gebouwd, rond 2000. Sommige ambtenaren die destijds aan tafel zaten, werken nu nog steeds bij de gemeente. Voor hen is de structuur die ze zelf hebben bedacht, moeilijk los te laten’, aldus De Jonge. ‘Maar de voetbalwereld om hen heen is veranderd en de club staat op een punt waarop stilstaan ook een keuze is.’ Supporters de baas in Euroborg? ‘De club moet van ons Groningers blijven'(opent in nieuw venster)