vandaag, 08:55De problemen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel worden niet veroorzaakt door een uitzonderlijk hoge instroom van asielzoekers, maar door vastgelopen opvang en gebrek aan spreiding over gemeenten. Dat zegt hoogleraar bestuurskunde Heinrich Winter van de Rijksuniversiteit Groningen. Zijn eerste gedachte? 'Daar gaan we weer.'Hoewel de situatie zich volgens hem regelmatig herhaalt, vindt hij de huidige omstandigheden vooral pijnlijk. 'Het is een menselijk drama. Mensen slapen buiten, weten niet waar ze aan toe zijn en worden van plek naar plek gesleept. Dat zouden we in Nederland eigenlijk niet moeten willen.' We zijn een rijk land dat mensenrechten hoog in het vaandel heeft staanGebrek aan organisatieVolgens Winter lukt het Nederland al jaren niet om de opvang goed te organiseren. 'We zijn een rijk land dat mensenrechten hoog in het vaandel heeft staan. Dan zou je verwachten dat we dit kunnen oplossen.'Het asieldossier is volgens de hoogleraar de afgelopen jaren veranderd van een bestuurlijk vraagstuk in een politiek en maatschappelijk conflict. 'Vroeger werd er vrij zakelijk naar gekeken. Tegenwoordig spelen emoties een veel grotere rol. Daardoor doen de cijfers er soms bijna niet meer toe.' En met die emoties doelt hij vooral op de felle tegenstanders van azc's.Van een uitzonderlijke instroom is nu geen sprakeHij zegt dat vaak wordt gesproken over een grote instroom van asielzoekers, terwijl hij dat beeld niet terugziet in de cijfers. 'Als je naar de feiten kijkt, is de instroom op dit moment historisch gezien eerder lager dan hoger. Natuurlijk zijn er in het verleden pieken geweest, zoals tijdens de oorlog in Syrië, maar van een uitzonderlijke instroom is nu geen sprake.'Volgens hem ontstaat het probleem doordat opvanglocaties vol raken en vergunninghouders niet kunnen doorstromen naar woningen. 'Gemeenten zijn steeds minder bereid om huisvesting beschikbaar te stellen. Daardoor blijven mensen langer in asielzoekerscentra zitten en loopt het systeem vast.'Verdeel de opvangWinter wijst daarbij nadrukkelijk naar gemeenten die nog geen opvangplaatsen hebben gerealiseerd. 'Gemeenten weten precies hoeveel plekken ze moeten leveren. Dat is allemaal besproken aan de provinciale regietafels. Sommige gemeenten doen meer dan van hen gevraagd wordt, maar er zijn ook gemeenten waar helemaal geen opvangplaatsen zijn.'Volgens hem ligt daar ook de oplossing. 'Als alle gemeenten hun bijdrage leveren, dan los je het probleem op. Verdeel je de opvang over alle gemeenten van Nederland, dan gaat het per gemeente om een overzichtelijk aantal plekken.'Dat de problemen in Ter Apel mensen zouden afschrikken om naar Nederland te komen, gelooft Winter niet. 'Dat is een theorie die sommige partijen aanhangen, maar onderzoek laat dat niet zien.'Volgens hem worden migratiestromen vooral bepaald door oorlog, geweld en onveiligheid in landen van herkomst. 'Mensen verlaten hun land omdat de situatie daar onhoudbaar is. Dat is de belangrijkste reden. Niet omdat de opvang in Nederland beter of slechter georganiseerd is.'Voor de korte termijn ziet Winter weinig andere mogelijkheden dan noodopvang. Daardoor moeten gemeenten soms op korte termijn locaties openen, wat weer voor weerstand kan zorgen bij omwonenden.Te afhankelijk voor Ter ApelToch vindt hij dat Nederland zich te afhankelijk heeft gemaakt van Ter Apel. 'Elke keer als de opvang vastloopt, komt Ter Apel weer in het nieuws. Dan zakt de aandacht weg en gebeurt er lange tijd weinig, totdat het opnieuw misgaat.'Volgens Winter is dat niet eerlijk tegenover inwoners en bestuurders in Westerwolde. 'Uiteindelijk laten we Ter Apel telkens weer opdraaien voor een probleem dat eigenlijk een verantwoordelijkheid van heel Nederland is.'Crisis in Ter Apel: weer haalt Groningen de kastanjes uit het vuur(opent in nieuw venster)