Veel sekswerkers zijn niet in loondienst én zijn geen zzp'er. Zij vallen onder de opting-inregeling, een set aan afspraken met een exploitant. Daardoor behouden sekswerkers op papier hun vrijheid en innen exploitanten onder meer de loonbelasting en premies.
Maar het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP), dat onder Soa Aids Nederland valt, heeft in vier jaar tijd honderden meldingen ontvangen waaruit blijkt dat exploitanten zich niet aan de afspraken houden. "Ze geven bijvoorbeeld een boete als de sekswerker niet exclusief op één locatie werkt, oplopend tot wel 10.000 euro", zegt SMAP-projectleider Iris de Munnik. Dat mag niet.
Verder komen er meldingen binnen over grensoverschrijdend gedrag van de exploitant. In andere gevallen bemoeien zij zich met het werk. "Sekswerkers moeten dan bijvoorbeeld pijpen zonder condoom of een cosmetische ingreep ondergaan."
Sekswerkers hebben niet altijd de keuze onder welke arbeidsvoorwaarden ze gaan werken. "In de praktijk wordt de opting-inregeling vaak afgedwongen", zegt De Munnik. Dat komt door het afnemende aantal werkplekken in de branche, bijvoorbeeld in bordelen. Sekswerkers achter een raam werken op zzp-basis.
Er is geen instantie die controleert of exploitanten zich aan de voorwaarden houden. "Zij hebben vrij spel", zegt De Munnik. De Arbeidsinspectie handhaaft niet omdat het niet om werkgeverschap gaat. De gemeente gaat alleen over vergunningen. "Afhankelijk van de melding kunnen sekswerkers soms bij de politie terecht."
