De inlichtingendiensten AIVD en MIVD moeten meer bevoegdheden krijgen om dreigingen tegen Nederland aan te pakken. Een wetsvoorstel met die strekking is vrijdag door de ministerraad aangenomen.
Het wetsvoorstel wil de mogelijkheden voor inlichtingendiensten op een aantal manieren verruimen. Allereerst mogen ze vaker handelen zónder toestemming vooraf. Dat geldt bijvoorbeeld als ze een buitenlandse actor of organisatie, zoals een terreurgroep, als „evidente tegenstander” hebben aangemerkt. De diensten mogen daar dan bijvoorbeeld inbreken, rondneuzen en sabotageacties uitvoeren. Of dat proportioneel en rechtmatig is, wordt als het aan het kabinet ligt pas achteraf beoordeeld door een nieuwe toetsingscommissie.
Daarnaast krijgen de diensten meer bevoegdheden om data van burgers en organisaties te verzamelen. Zij mogen op straffe van een gevangenisstraf gedwongen worden om gegevens af te staan. Ook mogen diensten data van online platforms, universiteiten en financiële instellingen vorderen. Daarmee zou bijvoorbeeld mogelijk worden wat het vorige kabinet wel wilde maar wettelijk niet kon: het screenen van duizenden buitenlandse studenten aan Nederlandse universiteiten, zogezegd om te voorkomen dat kwetsbare informatie bij buitenlandse diensten zou belanden.
