NOS Sportvandaag, 12:03"Ik ben benieuwd of het hier straks weer oude troep gaat worden", grijnst Jos Verstappen tijdens het laatste Formule 1-raceweekend in Zandvoort. Het is dé hamvraag die boven het circuit hangt. Hoe moet het verder nu de koningsklasse van de autosport afscheid heeft genomen van 'Amsterdam Beach'.De opmerking van Jos Verstappen slaat terug op een uitspraak uit de zomer van 2014. "Ik denk niet dat we Max hier nog vaak terug gaan zien", zei Verstappen senior destijds nadat hij zijn zijn 16-jarige zoon een Formule 3-race had zien winnen in Zandvoort. Hij was weinig onder de indruk van het circuit in de duinen. "Wat een oude troep. Dit is vergane glorie. Hier heeft de Formule 1 niets te zoeken."Vier wereldtitels en drie F1-thuiszeges van zoon Max later is de laatste editie van de Dutch Grand Prix achter de rug. Een evenement dat zijn bestaansrecht volledig ontleent aan de inmiddels 28-jarige autosportgrootheid. "Zonder Max zouden we nooit een terugkeer van de Nederlandse grand prix hebben meegemaakt", beseft sportief directeur Jan Lammers.Deur op een kierToch gaat de stekker uit de race, hoewel Verstappen zelf net heeft bijgetekend tot en met 2030. "Fans hebben nu zes keer de kans gehad Max hier in actie te zien", zegt Lammers. "Het waren geweldige weekends met die oranjemassa, maar je mag niet verwachten dat mensen altijd blijven komen."Toch houdt Lammers de deur nog op een kier. "Deze grand prix kan zo weer van de waakvlam schieten.""Er is hier tussen 1985 en 2021 ook geen Formule 1 geweest en toch lag het circuit er nog", reageert Michael Bleekemolen laconiek op de vraag 'hoe nu verder?'. De 76-jarige Aerdenhouter, die zelf eind jaren zeventig één grand prix reed, is optimistisch over de toekomst van de baan. "Wereldwijd zijn er wel duizend circuits die draaien als een tierelier. Waarom zou dat hier niet kunnen? Het ligt er prima bij. Veel beter dan tien jaar geleden."Circuitdirecteur maakt zich geen zorgen"De vraag die mij het meest wordt gesteld, is: ziet de toekomst van het circuit er zonder F1 heel slecht uit?", vertelt circuitdirecteur Robert van Overdijk. "Ik snap wel dat mensen die vraag hebben, hoor. Het is onwetendheid." Hij maakt zich geen zorgen. "We hebben een vergunning voor 330 dagen per jaar en er zijn er standaard 300 gevuld."Volgens Van Overdijk verkijken mensen zich op de mogelijkheden. "Het draait niet alleen maar om actie op de baan. Er zijn hier ook congressen en evenementen voor de zakelijke markt. Straks komen er zes weken in het hoogseizoen vrij. Onze belangrijkste huurders zitten daarop te wachten. De toekomst van het circuit heeft er nog nooit zo rooskleurig uitgezien. Zelfs zonder grand prix."Zonder F1-race wordt een circuit een stuk minder aantrekkelijk.Toch zijn er wel degelijk bedreigingen, denkt Claire Dubbelman. De oud-topfunctionaris van autosportfederatie FIA wijst op de magneetwerking van de Formule 1. "Als er op een circuit een grand prix is, willen mensen er ook graag met hun eigen Porsche, Ferrari of Mazda rijden. Zonder F1-race wordt een circuit een stuk minder aantrekkelijk.""Mensen zoeken dan andere plekken op. Dat hebben we in Duitsland zien gebeuren. Ik denk dat het een behoorlijke uitdaging wordt om de baanbezetting op peil houden."Autosport vies woordDubbelman was zelf decennia lang in diverse rollen kind aan huis op het Zandvoortse circuit. Ze weet hoe snel het klimaat kan kantelen. "Toen ik een jaar of tien geleden uit Nederland vertrok, stond de autosport er hier heel slecht voor. Het waren zware tijden, ook voor het circuit. Autosport was een vies woord. De komst van Max Verstappen heeft dat naar de achtergrond gedrukt.""Mijn Nederlandse autosporthart zou het fantastisch vinden als deze baan nogmaals terugkomt op de kalender, maar dat wordt lastig. Europa wordt steeds minder de focus van de Formule 1."Mercedesleider Toto Wolff is niet bang dat Zandvoort verloedert en afglijdt. "Deze baan is de komende jaren ook zeer geschikt voor andere raceklassen en de passie van de Nederlandse fans is ongeëvenaard."vrijdag, 06:11Gerrit de Smit (80) al 59 jaar vrijwilliger op Zandvoort: 'Vroeger actiever, nu veiliger'gisteren, 06:00Fans saamhorig bij laatste race in Zandvoort: 'We zijn voor Max en voor regen'dinsdag, 06:31Na zes jaar einde aan Formule 1 in Zandvoort, dat de toon zette voor moderne GP'svrijdag, 19:52Laatste raceweekend in Zandvoort, maar uitstraling moet nog jaren doorwerken