Τoυ Μάριου Σταύρου, MBCI – Member of Business Continuity Institute, Head of Operations SupportCY, Bank of CyprusΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ναυτιλία δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη εξωστρεφή κλάδο της οικονομίας. Αποτελεί υποδομή στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Ευρώπη και το διεθνές εμπόριο.Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση 2025-2026 της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, ο ελληνόκτητος στόλος αριθμεί 5.798 πλοία, διαθέτει χωρητικότητα περίπου 458 εκατ. dwt και αντιστοιχεί
στο 19,1% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Παράλληλα, αντιπροσωπεύει το 61% της ελεγχόμενης από την Ευρωπαϊκή Ένωση ναυτιλιακής χωρητικότητας.Η κλίμακα αυτή μετατρέπει κάθε σοβαρή διαταραχή στη λειτουργία ελληνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων σε ζήτημα που υπερβαίνει τα όρια μιας εταιρείας ή της Ελλάδας.Μπορεί να επηρεάσει την ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια, τη ροή πρώτων υλών, τις βιομηχανικές αλυσίδες παραγωγής και τη διασύνδεση αγορών.Σύμφωνα με τα δεδομένα, πάνω από το 80% του διεθνούς εμπορίου αγαθών, σε όρους όγκου, μεταφέρεται διά θαλάσσης.Επομένως, η ανθεκτικότητα της ελληνικής ναυτιλίας είναι μέρος της ανθεκτικότητας του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος.Περιβάλλον κινδύνουΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ήταν ανέκαθεν εκτεθειμένη σε κινδύνους. Αυτό που έχει αλλάξει είναι η ταχύτητα, η αλληλεξάρτηση και η δυνατότητα ενός συμβάντος να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πολλά σημεία του λειτουργικού μοντέλου ταυτόχρονα.Ένα τεχνικό πρόβλημα, μια κυβερνοεπίθεση ή το κλείσιμο ενός λιμένα ή/και ναυτιλιακού δρομολογίου δεν παραμένει πλέον απομονωμένο. Μπορεί να επηρεάσει τον προγραμματισμό ταξιδιών, τις ναυλώσεις, την τροφοδοσία καυσίμων, την ασφάλεια πληρωμάτων, τη συμμόρφωση, τις χρηματοροές και τις σχέσεις με πελάτες και αρχές.Γεωπολιτική αστάθειαΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ, οι κυρώσεις, οι εμπορικοί περιορισμοί και οι απειλές κατά της ναυσιπλοΐας μπορούν να επιβάλουν αιφνίδιες αλλαγές δρομολογίων και να αυξήσουν χρόνο, κόστος, κατανάλωση καυσίμου και ασφαλιστική έκθεση.Η ανθεκτικότητα εδώ δεν αφορά μόνο την ασφάλεια του πλοίου. Αφορά την ικανότητα της εταιρείας να ανασχεδιάζει γρήγορα ταξίδια, να επαναξιολογεί κυρώσεις και συμβατικές υποχρεώσεις, να εξασφαλίζει εναλλακτικούς λιμένες και να διατηρεί αξιόπιστη επικοινωνία με ναυλωτές, πληρώματα και αρχές. Χαρακτηριστικό και επίκαιρο παράδειγμα, τα Στενά του Ορμούζ και η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή που επηρεάζουν την παγκόσμια ναυτιλία και οικονομία.ΚυβερνοασφάλειαΗ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ έχει ενισχύσει την αποδοτικότητα, αλλά έχει διευρύνει την επιφάνεια έκθεσης των οργανισμών.Συστήματα πλοήγησης, δορυφορικές επικοινωνίες, διαχείριση μηχανών, φόρτωση και ευστάθεια, διαχείριση στόλου, διαχείριση προσωπικού, οικονομικές συναλλαγές και ανταλλαγή δεδομένων λειτουργούν πλέον ως ενιαίο οικοσύστημα.Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές για την κυβερνοασφάλεια επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη εξάρτηση από ψηφιοποίηση, ολοκλήρωση, αυτοματοποίηση και δικτυωμένα συστήματα απαιτεί συστηματική πρόληψη, ανίχνευση, απόκριση και ανάκαμψη.Η Οδηγία NIS2 εντάσσει επίσης εταιρείες θαλάσσιων μεταφορών, φορείς διαχείρισης λιμένων και υπηρεσίες κυκλοφορίας πλοίων στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κυβερνοασφάλειας, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις εφαρμογής.Κλιματικοί και φυσικοί κίνδυνοιΑΚΡΑΙΑ ΚΑΙΡΙΚΑ φαινόμενα, καύσωνες, πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμοί, ισχυρές καταιγίδες και μεταβολές στη λειτουργικότητα λιμένων επηρεάζουν πλέον όχι μόνο τη θαλάσσια διαδρομή αλλά
