Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους λειτουργίας του Ελληνικού Συστήματος Επαλήθευσης Φαρμάκων (HMVS), η γενική διευθύντρια του Οργανισμού HMVO, Ιωάννα Κοντομανωλοπούλου μας εξηγεί το όφελος του στο σύστημα υγείας, τους ασθενείς και την κοινωνία συνολικότερα.Το HMVS αποτελεί μέρος του ευρύτερου Ευρωπαϊκού Συστήματος Επαλήθευσης Φαρμάκων (EMVS) και έχει σχεδιαστεί για την παρακολούθηση συνταγογραφούμενων φαρμάκων και την αποτροπή της διανομής ψευδεπίγραφων, πλαστών ή ληγμένων φαρμάκων.Κυρία Κοντομανωλοπούλου, σύμφωνα με τα στοιχεία του ενάμιση χρόνου λειτουργίας του Ελληνικού Συστήματος Επαλήθευσης Φαρμάκων (Hellenic Medicines Verification System – HMVS) πόσα προϊόντα έχουν καταχωρηθεί και πόσα είναι διαθέσιμα στην ελληνική αγορά;Από την έναρξη της πλήρους λειτουργίας του HMVO το Φεβρουάριο του 2025 μέχρι σήμερα, έχουν καταχωρηθεί στο ευρωπαϊκό σύστημα 330.609 μοναδικοί κωδικοί συσκευασιών εκ των όποιων 7.993 αφορούν προϊόντα τα οποία προορίζονται για την ελληνική αγορά. Από αυτούς, 5.073 κωδικοί βρίσκονται διαθέσιμοι στη φαρμακευτική αλυσίδα και ήδη κυκλοφορούν.Ο συνολικός όγκος των Serial Number’s που έχουν διακινηθεί μέσω του συστήματος ξεπερνά πλέον τα εκατοντάδες εκατομμύρια, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο μηχανισμός επαλήθευσης λειτουργεί σε πλήρη κλίμακα και καλύπτει το σύνολο της νόμιμης αλυσίδας εφοδιασμού.Παράλληλα, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα συνεχίζουν να κυκλοφορούν φαρμακευτικά προϊόντα που φέρουν το ‘παραδοσιακό’ κουπόνι/ταινία γνησιότητας του ΕΟΦ, τα οποία διατίθενται κανονικά μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων τους. Με τον τρόπο αυτό, η αγορά προσαρμόζεται σταδιακά στο νέο σύστημα, χωρίς να διαταράσσεται η ομαλή διάθεση των φαρμάκων.Ποιοι θεσμικοί φορείς συμμετέχουν και παρέχουν στοιχεία στον Οργανισμό;Ο HMVO είναι ένας Oργανισμός που στηρίζεται στη συνεργασία όλων των κρίσιμων κρίκων της αλυσίδας του φαρμάκου, τόσο σε θεσμικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.Σε θεσμικό επίπεδο, ο Οργανισμός ιδρύθηκε από τους βασικούς φορείς που εκπροσωπούν το σύνολο της φαρμακευτικής αγοράς όπως είναι ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), η Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), το PhRMA Innovation Forum (PIF), ο Σύλλογος Αντιπροσώπων Φαρμακευτικών Ειδών και Ειδικοτήτων (ΣΑΦΕΕ) καθώς και ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ).Αξίζει να σημειωθεί ότι το σύστημα χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τις φαρμακευτικές εταιρείες, δηλαδή τους Κατόχους Άδειας Κυκλοφορίας (ΚΑΚ), όπως προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός. Η συμβολή τους είναι καθοριστική, καθώς αναλαμβάνουν το σύνολο του κόστους λειτουργίας, συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του HMVS, διασφαλίζοντας ότι το σύστημα παραμένει βιώσιμο και τεχνολογικά εξελιγμένο.Καθοριστικός είναι ο ρόλος της Η.ΔΥ.ΚΑ ως connector στο σύστημά μας, καθώς η τεχνική της διασύνδεση διαφοροποίησε τον σχεδιασμό του ελληνικού συστήματος και το κατέστησε μοναδικό στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα, η διαδικασία επαλήθευσης και απενεργοποίησης λειτουργεί σε άμεση συσχέτιση με τη διαδικασία της αποζημίωσης. Η συνεργασία μας με τον ΕΟΦ, ως ρυθμιστική αρχή, είναι συνεχής και παραγωγική, παρέχοντας εποπτεία και κρίσιμες κατευθύνσεις για την ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού. Αντίστοιχα, ο ΕΟΠΥΥ συνέβαλε καθοριστικά στην ενσωμάτωση και λειτουργική αξιοποίηση του NHRN, του εθνικού κωδικού αποζημίωσης, ο οποίος αποτελεί βασικό στοιχείο της διαδικασίας.Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η επιτυχία του HMVS βασίστηκε στη στενή συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς που συνέβαλαν στην άμεση και ομαλή ένταξη των τελικών χρηστών στο σύστημα. Τα ιδιωτικά φαρμακεία εντάχθηκαν μέσω της συνεργασίας ΠΦΣ και Η.ΔΥ.ΚΑ, ενώ τα δημόσια νοσοκομεία συνδέθηκαν μόνο για τους εξωνοσοκομειακούς ασθενείς μέσω του Υπουργείου Υγείας και της Η.ΔΥ.ΚΑ. Η Ομοσπονδία Συνεταιρισμών Φαρμακοποιών Ελλάδος (ΟΣΦΕ) και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φαρμακαποθηκών (ΠΣΦ) υποστήριξαν την ένταξη των φαρμακαποθηκών και των 3PLs, διασφαλίζοντας την πλήρη κάλυψη του χονδρεμπορίου.Αντίστοιχα, για την ένταξη των ιδιωτικών νοσηλευτικών μονάδων συνεργαστήκαμε στενά με τον Σύνδεσμο Ιδιωτικών Κλινικών Ελλάδος (ΣΙΚΕ), την Ένωση Ψυχιατρικών Κλινικών και τον Σύνδεσμο Εμπόρων Κλινικών (ΣΕΚ), εξασφαλίζοντας ότι το σύστημα εφαρμόζεται ομοιόμορφα σε όλο το φάσμα των ιδιωτικών θεραπευτηρίων.Σημαντικό ρόλο όμως, διαδραμάτισαν και οι πάροχοι λογισμικού όλων των τελικών χρηστών. Με εβδομαδιαίες συναντήσεις, συνεχή τεχνική υποστήριξη και άμεση αντιμετώπιση ζητημάτων, συνέβαλαν καθοριστικά στη βελτιστοποίηση των διαδικασιών και στην ενίσχυση της συνολικής λειτουργικότητας του συστήματος.Η συμμετοχή όλων αυτών των φορέων διασφαλίζει ότι το HMVS λειτουργεί με ενιαία πρότυπα, υψηλή αξιοπιστία και πλήρη κάλυψη της νόμιμης αλυσίδας εφοδιασμού, όπως προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός, ενισχύοντας την ασφάλεια των ασθενών και την ακεραιότητα της φαρμακευτικής αγοράς.Τι γίνεται με τα νοσοκομειακά φαρμακεία που αρχικά είχαν εκφράσει επιφυλάξεις;Στην αρχική φάση εφαρμογής του συστήματος υπήρξαν ορισμένες εύλογες επιφυλάξεις από διάφορες κατηγορίες τελικών χρηστών, κυρίως λόγω των τεχνικών απαιτήσεων και της ανάγκης προσαρμογής των υφιστάμενων πληροφοριακών υποδομών. Αυτές οι ανησυχίες ήταν απολύτως κατανοητές, καθώς η μετάβαση σε ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ελέγχου απαιτεί χρόνο, πόρους και συντονισμό.Σταδιακά, μέσα από συστηματική συνεργασία μεταξύ του HMVO, των παρόχων λογισμικού των νοσοκομείων, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος. Η πλειονότητα των νοσοκομειακών φαρμακείων έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση με το σύστημα, ενώ παρέχεται συνεχής τεχνική υποστήριξη ώστε να αντιμετωπίζονται άμεσα τυχόν δυσκολίες και να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία.Σήμερα, η εικόνα είναι σαφώς πιο ώριμη καθώς, η συμμόρφωση αυξάνεται σταθερά και τα περισσότερα νοσοκομεία πραγματοποιούν κανονικά τις απαιτούμενες επαληθεύσεις και απενεργοποιήσεις, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενίσχυση της ασφάλειας της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η πλήρης όμως, ένταξη όλων των χρηστών παραμένει στρατηγικός στόχος, και η πρόοδος που έχει επιτευχθεί δείχνει ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στην ολοκληρωμένη επιχειρησιακή κάλυψη σε εθνικό επίπεδο.Πόσο έχει συμβάλει η λειτουργία του HMVS στην αποτροπή εισόδου ψευδεπίγραφων φαρμάκων;Η συμβολή του HMVS στην προστασία της νόμιμης αλυσίδας εφοδιασμού φαρμάκων είναι καθοριστική και απολύτως μετρήσιμη. Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ένα από τα πιο αυστηρά και τεχνολογικά προηγμένα συστήματα επαλήθευσης στην Ευρώπη. Το ελληνικό σύστημα συνδυάζει την επαλήθευση των χαρακτηριστικών ασφαλείας με τη διαδικασία αποζημίωσης. Η αρχιτεκτονική αυτή, μοναδική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιτρέπει την ακριβή παρακολούθηση κάθε ύποπτης ή μη έγκυρης σάρωσης και ενισχύει την ιχνηλασιμότητα σε όλα τα στάδια της αλυσίδας.Μέχρι σήμερα, δεν έχει καταγραφεί κανένα περιστατικό εισόδου ψευδεπίγραφου φαρμάκου στη νόμιμη ελληνική αγορά μετά την εφαρμογή του συστήματος. Αυτό επιβεβαιώνει ότι το HMVS λειτουργεί με υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας και ότι η χώρα παραμένει ιδιαίτερα προστατευμένη απέναντι σε τέτοιου είδους απειλές. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι διεθνώς τα ψευδεπίγραφα φάρμακα σπάνια εισέρχονται μέσω των νόμιμων καναλιών — όπως φαρμακεία, φαρμακαποθήκες και νοσοκομεία — τα οποία λειτουργούν υπό αυστηρό έλεγχο. Οι κύριες πηγές προμήθειας τέτοιων προϊόντων είναι παράνομες ιστοσελίδες και μη αδειοδοτημένοι προμηθευτές.Στην Ελλάδα, η απαγόρευση της διαδικτυακής πώλησης φαρμάκων έχει περιορίσει δραστικά τον κίνδυνο για τους ασθενείς. Ωστόσο, ο κίνδυνος παραμένει όταν κάποιος επιλέγει να αγοράσει φάρμακα από μη αξιόπιστες ή παράνομες διαδικτυακές πηγές. Για τον λόγο αυτό, η ενημέρωση του κοινού και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στα νόμιμα κανάλια διανομής αποτελούν βασικούς πυλώνες της στρατηγικής μας.Συνολικά, το ελληνικό σύστημα επαλήθευσης λειτουργεί ως ένα ψηφιακό τείχος προστασίας που θωρακίζει τη δημόσια υγεία. Η λειτουργία του ενισχύει την εμπιστοσύνη των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας, διασφαλίζοντας ότι κάθε συσκευασία που φτάνει στον πολίτη είναι αυθεντική, ασφαλής και πλήρως ιχνηλατήσιμη.