Het belletje van de minister kwam laat op de dag. Toenmalig asielminister Marjolein Faber (PVV) wilde begin 2025 een avondklok instellen voor asielzoekers die overlast veroorzaken in het aanmeldcentrum in Ter Apel. Van acht uur ’s avonds tot acht uur ’s ochtends zouden zij het opvangterrein niet mogen verlaten. Haar ambtenaren kregen de opdracht uit te zoeken of dat kon.
„Google er eens op”, verzucht een ambtenaar van Justitie en Veiligheid anderhalf jaar later. Hij werkt al jaren in het asieldomein en diende onder meerdere bewindspersonen. „Eens in de zoveel tijd komt een minister met dit soort ideeën. Dan is het aan ons om uit te zoeken wat er mogelijk is.”
De uitkomst was voorspelbaar. Een avondklok raakt aan fundamentele vrijheden en voor zo’n maatregel bestond geen wettelijke grondslag. „Hoe vervelend de overlast ook kan zijn”, zegt een medewerker van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), „dat is nog geen reden om tegen een hele groep te zeggen: jullie mogen vannacht niet naar buiten”. Beide ambtenaren willen alleen anoniem hun verhaal doen, hun namen zijn bekend bij de redactie.
Wat wel mogelijk is, zegt hij, is bewoners onder bijzondere omstandigheden verzoeken binnen te blijven. Dat gebeurt soms uit veiligheidsoverwegingen, bijvoorbeeld na onrust rond een opvanglocatie. Voor een verplichte avondklok ontbrak volgens ambtenaren een wettelijke basis. Toch bleef Faber – tegen advies van haar eigen ambtenaren in – pleiten voor inzet van het noodrecht die de avondklok mogelijk zou maken.
