تیم ملی فوتبال ایران بعد بیش از دو دهه غیبت، در سال ۱۳۷۷ راهی جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه شد؛ تیمی در اوج محبوبیت که تکتک اعضا و ستارههای آن همچنان بعد از ۳۰سال در یاد و خاطره مردم جاودانهاند تا جایی که با گذشت نزدیک به سه دهه، کمتر نامی توانسته جایگزین آنها شود. امروز اما در جام جهانی ۲۰۲۶، اگرچه بار دیگر تیم فوتبال ایران، با کارنامهای قابلقبول در جام جهانی حضور دارند، اما سایه سنگین بیتفاوتی ایرانیان و ریزش ملموس محبوبیت، بر سر این تیم سنگینی میکند.
این روزها بزرگترین آوردگاه جهانی فوتبال، جای خود را به میدان جنگهای لفظی، تقابلهای مجازی و حتی درگیریهای فیزیکی میان موافقان و مخالفان تیم فوتبال ایران داده است؛ بریدگی عمیقی میان کسانی که این تیم را هنوز «ملی» میدانند و کسانی که آن را «حکومتی» میخوانند. اما فارغ از تمام این دوقطبیهای سیاسی و رسانهای، این گزارش بر روی یک هسته سخت متمرکز است: تیم ملی فوتبال ایران، در اوج محبوبیتِ دیروز و فرود تاریکیِ امروز، چقدر برای بودجه کشور و جیب ملت ایران هزینه داشته است؟
ورزش یا صنعت پیچیده اقتصادی
هزینههای تیمهای ملی فوتبال در جهان طی سه دهه اخیر دستخوش تحولات بنیادین شده است. تیم ملی فوتبال ایران نیز از این روند مستثنی نبوده و از یک ساختار نسبتا کمهزینه و عمدتا ورزشی در دهه ۱۳۷۰ به یک تجارت مولتیمیلیارد دلاری در دهه حاضر تبدیل شده است. بررسی روند هزینهها نشان میدهد که این افزایش نهتنها ناشی از تورم، بلکه حاصل تغییر ماهیت فوتبال از یک فعالیت ورزشی به یک صنعت پیچیده اقتصادی است.
