zaterdag 11 juli, 21:43In de Utrechtse wijk Overvecht kan de vlam onverwacht in de pan slaan. Een scootercontrole, een filmpje op sociale media of een aanhouding kan genoeg zijn. Voor wijkagent Sven Ravenhorst begint het werk al voordat de eerste melding binnenkomt. Hij probeert voortdurend te lezen wat er op straat gebeurt. "Als je pas ingrijpt als de eerste steen wordt gegooid, ben je eigenlijk te laat."Ravenhorst let op details. Een manier van lopen. Een houding. Lichaamstaal. "Je gaat mensen herkennen aan hun loopje. Zelfs als iemand later een capuchon of gezichtsbedekking draagt, herken je hem vaak nog." Het werk bestaat voor een groot deel uit het investeren in contact met jongeren, bewoners en ondernemers. Juist doordat wijkagenten de wijk kennen, kunnen ze vaak eerder het gesprek aangaan en onrust voorkomen, vertelt Ravenhorst.RellenDiezelfde kennis blijkt soms ook van waarde als het misgaat. Na de ernstige ongeregeldheden (opent in nieuw venster)op de Theemsdreef in maart hielpen wijk- en jeugdagenten aan de hand van camerabeelden bij het identificeren van verdachten.Sommigen hebben nog steeds last van oorsuizen of andere klachtenDe rellen, waarbij agenten werden bekogeld met zwaar vuurwerk, lieten binnen het politieteam diepe sporen na. Ravenhorst was die avond zelf niet aan het werk, maar las later de processen-verbaal van collega's terug. "Dan lees je dat collega's hebben overwogen hun vuurwapen te moeten trekken. Dat ze hoopten veilig thuis te komen."Er waren collega's die met buikpijn naar hun werk gingen. "Sommigen hebben nog steeds last van oorsuizen of andere klachten."Niet wachten tot het misgaatRavenhorst werkt sinds 2019 in Utrecht-Noord en is sinds 2023 wijkagent in Overvecht-Zuid. Waar een bewoner een groepje jongeren ziet hangen, kijkt hij verder. "Ik vraag me af wie er ontbreekt. Of wie er ineens wél bij staat. Waarom auto's zich verzamelen rond winkelcentrum Overvecht. Of de sfeer anders is dan een week geleden."Voor Ravenhorst is dat de kern van het wijkwerk. Niet wachten tot het misgaat, maar signalen herkennen voordat een situatie uit de hand loopt. Overvecht is totaal anders dan Tuindorp, terwijl daar nog geen honderd meter tussen zitOperationeel expert wijkagenten Willem Zonneveld knikt instemmend. "Bekende gezichten maken het verschil. Een wijkagent kent de jongeren, kent hun ouders, kent ondernemers en bewoners. Daardoor zie je veel eerder wanneer de sfeer verandert."Dat contact levert volgens wijkagent Ravenhorst meer op dan optreden achteraf. Door jongeren en hun ouders te kennen, kunnen wijkagenten eerder ingrijpen als een situatie dreigt te escaleren.Overvecht komt veel in het nieuws. Ongeregeldheden na aanhoudingen, tijdens Oud en Nieuw en na voetbalwedstrijden. Maar ook hardrijdende auto's, quads en scooters die voor overlast zorgen rond winkelcentrum Overvecht."Overvecht is totaal anders dan Tuindorp, terwijl daar nog geen honderd meter tussen zit", zegt Zonneveld. "Daar moeten collega's zich iedere dag opnieuw op aanpassen."Dikke huidVolgens hem vraagt dat ook iets anders van politiemensen. "Je moet hier een dikke huid hebben. Niet meteen ondersteboven zijn als iemand iets lelijks tegen je zegt." Dat wordt volgens hem steeds belangrijker nu veel ervaren collega's met pensioen gaan of voor ander werk kiezen. "We verjongen heel snel, terwijl een wijk als Overvecht juist vraagt om ervaring, stabiliteit en levenservaring."Nieuwe collega's lopen daarom eerst een maand mee met een ervaren wijkagent. "Na de politieopleiding zijn ze startbekwaam. Daarna moeten ze nog vakbekwaam worden."Ook het vinden van nieuwe wijkagenten is lastiger. Volgens Zonneveld haken sommige jonge collega's af omdat het werk in een wijk als Overvecht zwaarder blijkt dan ze hadden verwacht.HotspotsEen van de hardnekkigste problemen in Overvecht blijft de verkeersoverlast. Vooral op warme zomeravonden verzamelen automobilisten, scooterrijders en motorrijders zich op parkeerplaatsen."Parkeerterreinen bij winkelcentra zijn bijna altijd hotspots", zegt Zonneveld. "Daar is ruimte om samen te komen, iets te eten of drinken te halen. Dat zie je eigenlijk overal waar winkels of tankstations zijn."Volgens hem past dat ook bij de wijk. "Overvecht heeft een buitencultuur. Mensen zoeken elkaar buiten op. Alleen is de wijk daar fysiek niet altijd op ingericht."De politie controleert veel op snelheid en gevaarlijk rijgedrag, zegt wijkagent Ravenhorst. "Er wordt echt veel bekeurd, ook op basis van kentekenregistraties. We hebben collega's die keihard werken aan de verkeersveiligheid. Maar soms voelt het als dweilen met de kraan open."De meeste bewoners van Overvecht willen gewoon prettig wonen en de meeste jongeren veroorzaken geen problemenVolgens Ravenhorst is de sfeer in de wijk de afgelopen jaren veranderd. "Sinds corona plaatsen mensen elkaar sneller in hokjes. Dat is trouwens niet alleen een probleem van Overvecht, maar van de hele samenleving." Dat merkt hij ook in de houding tegenover de politie. "Nieuwe collega's schrikken soms van de vijandige blikken die je krijgt. Dat kan best intimiderend zijn als je hier net begint."Volgens hem zoeken sommige jongeren bovendien sneller de confrontatie. "Ze zijn op zoek naar hun identiteit, missen soms perspectief en nemen sneller een slachtofferrol aan. Dan zijn wij als politie al snel een rode lap." Toch waarschuwt hij ervoor om de wijk af te schrijven. "De meeste bewoners van Overvecht willen gewoon prettig wonen. En de meeste jongeren veroorzaken geen problemen."Volgens Zonneveld heeft Overvecht niet één vaste groep overlastgevers. "De jeugdgroepen zijn fluïde", zegt hij. De samenstelling verandert voortdurend; jongeren trekken in wisselende groepen met elkaar op. Groepsdruk speelt volgens Ravenhorst een grote rol. "Jongeren die je één op één spreekt en die heel normaal zijn, kunnen zich in een groep ineens heel anders gedragen."VoorkomenPolitiewerk begint volgens Ravenhorst niet bij een aanhouding. Op dagen waarop extra drukte wordt verwacht, zoals tijdens belangrijke voetbalwedstrijden of andere risicomomenten, lopen wijkagenten al uren van tevoren door de wijk. Ze bezoeken bekende ontmoetingsplekken, spreken ondernemers en maken een praatje met jongeren. "Zo'n gesprek lijkt misschien vrijblijvend, maar ondertussen kijk je ook. Wie loopt met wie? Hoe is de sfeer? Dat helpt enorm."Soms gaat de politie nog een stap verder. "Als we merken dat een minderjarige dreigt mee te gaan met de groep, brengen we hem soms naar huis. Dat gesprek voeren we liever dan dat we hem later moeten aanhouden."Juist doordat hij al jaren in de wijk werkt, ziet Ravenhorst dat veel contacten verder gaan dan alleen handhaven. "Je bouwt relaties op. Mensen kennen je. Dat vertrouwen is misschien wel het belangrijkste gereedschap dat je hebt."Elf uur 's avonds in Overvecht: weten ouders waar hun kind is?(opent in nieuw venster)Groep van 50 bekogelt politie en stadsbus met vuurwerk in Utrecht Overvecht(opent in nieuw venster)Jongerenwerkers zien groeiende spanningen in Overvecht: 'Incidenten escaleren sneller'(opent in nieuw venster)Dijksma wil eigen ME, minister geschrokken van impact ongeregeldheden Overvecht op agenten(opent in nieuw venster)Dit gaat burgemeester Dijksma doen tegen aanhoudende overlast in Overvecht(opent in nieuw venster)Levensgevaarlijke capriolen in Overvecht: jongeren op rijdende auto's en stuntende scooters(opent in nieuw venster)Bedreigde boa's, straatraces en wanhopige bewoners: zo escaleerde het bij winkelcentrum Overvecht(opent in nieuw venster)