vandaag, 16:08De Amerikaanse president Donald Trump geeft Oekraïne waar dat land al lange tijd om vraagt: Patriot-raketten. Althans, Trump geeft Oekraïne toestemming om de raketten zelf te produceren. Wat betekent dit voor Oekraïne? Vier vragen en antwoorden.1. Waarom heeft Oekraïne de Patriot-raketten zo hard nodig?Oekraïne is verwikkeld in een race tegen de klok om zijn luchtafweer te versterken. Deze week alleen al kwamen er meer dan vijftig Oekraïners om het leven bij Russische aanvallen. Rusland vuurde honderden drones en 29 ballistische raketten af op Oekraïense steden. Van de drones wist Oekraïne het merendeel te onderscheppen, maar van de ballistische raketten niet één.De Patriot, die wordt geproduceerd in de VS, is het meest betrouwbare wapen om ballistische raketten uit de lucht te schieten. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky waarschuwt al maanden dat zijn Patriot-voorraad begint op te raken. Afgelopen dinsdag, tijdens de opening van de NAVO-top in Ankara, deed Zelensky opnieuw een oproep aan westerse bondgenoten om de Oekraïense luchtverdediging te versterken.2. Waarom doet Trump dit nu?Gisteren kwam dan onverwachts de toezegging van Trump dat de VS Oekraïne aan Patriots gaat helpen. Onverwachts, want de relatie tussen de twee presidenten is niet altijd je-van-het geweest. "We hebben een goede band opgebouwd, geloof het of niet, van de Oval Office tot nu," zei Trump, verwijzend naar de beruchte ontmoeting tussen de twee presidenten in februari 2025, die allesbehalve vriendschappelijk verliep."Er wordt wel eens gezegd dat Trump bij winnaars wil horen", zegt Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp, die regelmatig verslag doet vanuit Oekraïne. Hoewel Oekraïne zwaar onder vuur ligt, weet Zelensky ook rake klappen uit te delen aan Rusland. "We zien aanvallen op olieraffinaderijen in Rusland. Bij de pomp staan lange rijen. Zelensky laat zien dat hij de wind mee heeft. En dat slaat aan bij Trump."Patrick Bolder, defensiedeskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, beaamt dit. "Zelfs de Amerikaanse vicepresident JD Vance, die tijdens die ontmoeting in de Oval Office fel van leer trok tegen Zelensky, heeft toegegeven dat Oekraïne er nu beter voor staat."3. Wat houdt de toezegging precies in?Oekraïne is niet het enige land dat staat te springen om Patriot-raketten. Wereldwijd is de vraag hoog, onder meer door de oorlog in Iran. Trump zei zelf ook dat de VS geen Patriot-raketten aan Oekraïne zal geven, "want we hebben ze zelf nodig."Ter illustratie: Lockheed, de belangrijkste producent van Patriot-interceptorraketten, produceert er 600 per jaar. "Rusland maakt 120 ballistische raketten per maand", zegt Dennekamp. "Dus als ze die allemaal afschieten, heeft Oekraïne niet eens genoeg aan de totale voorraad die Lockheed maakt."Om die reden geeft Trump dus een licentie aan Oekraïne om de raketten zelf te maken. Daarvoor moet er een fabriek worden gebouwd, maar het is nog onduidelijk of die in Oekraïne zelf komt. "Het maken van een Patriot is heel complex, maar we zullen het ze leren", zei Trump.Detail: Amerikaanse producenten van Patriot-systemen leken vooraf niet te zijn geïnformeerd over deze beslissing. Maar volgens Trump is dat geen probleem. "We hebben grote macht over de bedrijven. Dat komt wel goed."4. Wat betekent dit voor de oorlog?De grote vraag is hoe snel Oekraïne de productie van de raketten kan opzetten. Ter vergelijking: Duitsland kreeg in 2024 al toestemming om een Patriot-fabriek te bouwen. Naar verwachting zullen de eerste raketten daar pas volgend jaar van de productieband rollen.Wat dit op korte termijn betekent voor de oorlog? "Niets", zegt defensiespecialist Bolder. "Er gaat minimaal een jaar overheen voordat Oekraïne eigen Patriot-raketten heeft. Tot die tijd zullen we wereldwijd dealen met tekorten."Waar Zelensky volgens Bolder waarschijnlijk op hoopt, is dat bondgenoten sneller geneigd zijn Patriot-raketten uit hun eigen voorraad aan Oekraïne te geven als die landen hun voorraad over een jaar weer kunnen aanvullen. Bijvoorbeeld met Oekraïense Patriots. "Of lidstaten daarin meegaan, is de vraag."Bovendien heeft de Patriot-toezegging geen gevolgen voor de oorlogsvoering op de grond, zegt Bolder. "Er zijn twee campagnes naast elkaar: op de grond staat de oorlog stil. In de lucht is de oorlog heel dynamisch. Maar de raketten die Rusland en Oekraïne over en weer afvuren, ondersteunen de grondtroepen nauwelijks."maandag, 15:13Oekraïne valt grootste Russische olieraffinaderij in Omsk aan dinsdag 2 juni, 13:12Zelensky vraagt VS om wapens na grootschalige aanvallen met zeker 18 dodenmaandag, 03:31Dodental Kyiv loopt op naar elf, Rusland spreekt van massale aanvalzaterdag 16 mei, 08:30'Er is iets gaande' in het Kremlin, toch heeft Poetin 'touwtjes strak in handen'