Het moest het onderzoek worden dat eindelijk zou verklaren waarom omwonenden van geitenhouderijen vaker een longontsteking oplopen. Maar juist het onderzoek dat die doorbraak had moeten brengen – en waarvoor de overheid vier miljoen euro uittrok – ligt onder vuur. Uit gesprekken die NRC het afgelopen jaar voerde met betrokken experts en onafhankelijke deskundigen blijkt dat er grote twijfels zijn over de wetenschappelijke onderbouwing daarvan.

Het draait allemaal om het rapport Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO-III), het sluitstuk van een elf jaar durend onderzoeksprogramma van het RIVM, Universiteit Utrecht, Wageningen University & Research en Nivel. In eerdere VGO-onderzoeken was al een verband gevonden tussen wonen in de buurt van een geitenhouderij en een verhoogd risico op een longontsteking. Wat nog ontbrak, was de verklaring: als geiten mensen ziek maakten, waardoor kwam dat dan precies?

Het antwoord op die prangende vraag moest komen uit de patiëntenstudie, het belangrijkste deel van VGO-III. Bij mensen die van hun huisarts de diagnose longontsteking hadden gekregen, wilden onderzoekers uitgebreid zoeken naar mogelijke ziekteverwekkers. Zo hoopten zij de ontbrekende schakel te vinden.