Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de achttiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.0:01Afspelen knopKijk hier live naar het coronaverhoor met Maurice de HondLiveblog15 minuten geledenBeeld: ANPHet verhoor van De Hond is klaar. Op de publieke tribune klinkt applaus en een "goed gedaan jongen" terwijl De Hond uit de zaal loopt.Om 14.00 uur zijn we bij jullie terug! Dan is het de beurt aan oud-staatssecretaris Mona Keijzer.30 minuten geledenDe Hond: 'Weinig ruimte bij media voor tegengeluid'De Hond zegt dat er bij traditionele media weinig ruimte was voor zijn bevindingen. "Er was weinig ruimte bij media voor tegengeluid."Die ruimte vond hij naar eigen zeggen wel bij wat hij "alternatieve media" noemt, zoals De Nieuwe Wereld en blckbx. De commissie wijst hem er wel op dat hij ook te gast was bij traditionele media, waaronder bij talkshow Op1 en radiostation BNR, waar hij in gesprek ging met onder anderen virologen. Volgens De Hond bieden traditionele media te weinig ruimte voor dit soort gesprekken.Tijdens de coronapandemie waren de media volgens De Hond "niet de waakhond van de democratie, maar de waakhond van de autoriteiten". Daardoor hebben veel mensen volgens hem een "fundamentele afkeer" ontwikkeld van traditionele media. De Hond haalt daarbij meerdere keren uit naar een specifieke journalist. De commissie spreekt hem daarop aan, omdat de journalist in kwestie zich tijdens het verhoor niet kan verdedigen. Overigens hebben wij bij NU.nl na de coronapandemie onze berichtgeving onder de loep genomen. Over dat onderzoek kan je in dit artikel lezen.36 minuten geledenDe Hond plaatst vraagtekens bij wetenschappersDe Hond zegt meerdere keren dat deskundigen volgens hem niet openlijk durfden uit te spreken dat ze het met hem eens waren. Concrete voorbeelden geeft hij alleen niet, en de commissie vraagt daar ook niet verder op door. De opiniepeiler suggereert dat er een angstcultuur heerste, waarbij deskundigen hun positie zouden riskeren als ze afweken van de lijn van het OMT. Maar bewijs daarvoor krijgen we hier dus niet.Ook haalt De Hond fel uit naar deskundigen die wél in de media verschenen. "Ik had altijd hoge achting voor medisch onderzoek, en toen ik me daar verder in verdiepte, bleek het...", zegt hij. "Ik heb rapporten gezien waarvan ik eigenlijk niet kon geloven dat die serieus naar buiten werden gebracht."Eerder in het verhoor bestempelde hij sommige wetenschappelijke publicaties ook als "propaganda".1 uur geledenBeeld: ANPWaarom moet De Hond bij de coronacommissie komen?Waarom is De Hond eigenlijk uitgenodigd voor de coronaverhoren? De commissie heeft er bewust voor gekozen ook mensen te horen die kritisch waren op het coronabeleid. Volgens de commissie hoort bij de evaluatie van de corona-aanpak ook de vraag of kritische geluiden voldoende zijn meegenomen.Niet alleen De Hond is daarom al in de enquêtezaal verschenen. Eerder werden huisarts Rob Elens, die zijn patiënten behandelde met een onbewezen methode, en Romy Quint van actiegroep Vrouwen voor Vrijheid gevraagd naar hun ervaringen.1 uur geledenDe Hond: 'RIVM-modellen op z'n janboerenfluitjes gemaakt'Wie De Hond de afgelopen jaren heeft gevolgd, weet dat hij ook erg kritisch was op de modellen van het RIVM. Volgens de opiniemaker waren de berekeningen daarvan "op z'n janboerenfluitjes" gemaakt. Hij zet onder meer vraagtekens bij de transparantie van de modellen: waarop zijn de cijfers precies gebaseerd? Ook stelt hij dat de cijfers waarvan wel bekend is dat ze zijn gebruikt, niet klopten. Dat gold volgens De Hond onder meer voor het sterftecijfer.Hij noemt de modellen "een soort gesloten doos". "En dan kwam er een uitkomst en daarmee ging Van Dissel naar de Tweede Kamer.""Het wordt heel helder dat u een andere kijk hebt op de aannames die in het model worden gedaan", constateert commissielid Dion Huidekooper.1 uur geledenOMT keek volgens De Hond met beperkte blik naar volksgezondheidHet is geen nieuw geluid in de enquêtezaal, maar De Hond schaart zich achter de kritiek die al eerder is geuit op de samenstelling van het OMT. Het medische perspectief voerde volgens hem de boventoon. "Het was zelfs een uiterst enge manier om naar de volksgezondheid te kijken", zegt hij. Met "eng" bedoelt De Hond overigens niet griezelig, maar een zeer beperkte blik op de situatie.Volgens De Hond had het OMT breder samengesteld moeten zijn. Ook had het alle binnenkomende informatie serieus moeten wegen en weloverwogen moeten zeggen wat ze met al die informatie doen. Zijn bevindingen over de rol van aerosolen werden volgens hem niet meegenomen. De enquêtecommissie constateert in haar onderzoek eveneens dat dat niet is gebeurd.Ook op het coronabeleid heeft De Hond kritiek. Dat was vooral gericht op het beheersbaar houden van de ziekenhuiszorg, een punt dat tijdens de verhoren al vaker naar voren is gekomen. Volgens hem roept dat een logische vraag op: als het beleid zo sterk was gericht op de ic-capaciteit, waarom is die capaciteit dan niet uitgebreid?2 uur geledenDe Hond: 'De mainstream was grote druppels'De Hond vertelt bevlogen over zijn gedachten over de verspreiding van het virus. Dat zagen we in de coronatijd zelf ook al: De Hond vroeg toen volop aandacht voor de verspreiding van het virus via aerosolen, kleine druppeltjes in de lucht."De mainstream was grote druppels", zegt De Hond. "Dát was het dogma. De meeste mensen hielden zich aan het dogma of dachten er ook niet verder over na."Commissielid André Poortman vraagt zich af of deze bevindingen in de "mainstream" academische hoek zitten, of meer erbuiten. "Iedereen die iets anders zei werd naar buiten geschoven", zegt De Hond. "Ik heb ook deskundigen informeel gesproken die zeiden: je hebt volkomen gelijk, maar als ik dat in het openbaar zou zeggen, kost het me mijn baan." Op die opmerking wordt verder niet doorgevraagd.2 uur geledenMaurice de Hond is inmiddels binnen en begint door te zeggen dat hij behoorlijk kritisch was, maar dat hij ook "ontzettend veel bewondering" heeft voor onder anderen de artsen in coronatijd. "Mijn kritiek treft zeker niet hen", zegt de opiniepeiler. Het is vandaag relatief druk in de coronazaal. De publieke tribune, waar meestal enkele mensen zitten, zit nu vrijwel vol.3 uur geledenBeeld: ANPTweede verhoor: Mona KeijzerMona Keijzer is op dit moment zelfstandig Kamerlid nadat ze uit de BBB stapte. Daarvoor zat Keijzer bij het CDA, en vanuit die partij zat ze in het kabinet-Rutte III als staatssecretaris van Economische Zaken.Keijzer werd weggestuurd omdat ze zich in een interview met De Telegraaf uitsprak tegen de invoering van het coronatoegangsbewijs. Dat was bijzonder: slechts een paar keer eerder gebeurde het dat een bewindspersoon weg moest omdat hij of zij tegen het kabinetsbeleid inging."In die situatie toen kon ik daar ook absoluut begrip voor opbrengen", blikte Keijzer in juni terug in het televisieprogramma Café Kockelmann. "Voor mij gold gewoon: ik kon het beleid niet meer in overeenstemming brengen met mijn geweten."3 uur geledenBeeld: ANPEerste verhoor: Maurice de HondMaurice de Hond is misschien wel een van de bekendste coronacritici. Tijdens de pandemie was de opiniepeiler geregeld in de media te horen over het coronavirus. Hij vroeg onder meer aandacht voor de invloed van piepkleine zwevende deeltjes, aerosolen genoemd. Daardoor had ventilatie volgens De Hond een heel grote rol kunnen spelen in de bestrijding van het virus.Ook nu de commissie zich over de coronapandemie buigt, laat De Hond weer volop van zich horen via onder meer zijn blog, een speciale website en een podcast.3 uur geledenLaatste verhoren voor reces gaan over vaccinaties en coronabewijsMet nog twee verhoordagen te gaan voor een korte vakantiestop is het vandaag de beurt aan Maurice de Hond en Mona Keijzer. Deze week richt zich vooral op vaccinaties en het coronatoegangsbewijs, maar het zal vooral bij De Hond ook veel over andere zaken gaan.Maandag ging het wel veel over vaccinaties: toen kwamen Jaap van Delden, de RIVM-directeur die over vaccinaties ging, en hoge ambtenaar Marjolijn Sonnema langs. Mijn collega Kim Einder heeft die verhoren geliveblogd; dat kan je hier teruglezen.Lees meer over:
Live corona | De Hond: 'Weinig ruimte bij media voor tegengeluid'
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de achttiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.






