vandaag, 18:30Of je nou in de sportschool, op de markt, in de kroeg of op de werkvloer bent: op talloze plekken krijgen vrouwen weleens opmerkingen naar hun hoofd geslingerd die blijven nadreunen. Vaak bedoeld als compliment of grapje, maar zo wordt dat lang niet altijd opgevat. Wie zo'n opmerking maakt, loopt voortaan de kans om een kaart te krijgen. Eentje met een boodschap.Dit initiatief - 'Kaartje erbij, seksisme voorbij' - van Iris de With, Anne Buunk (beiden uit Groningen), Sara Khosdelazad (uit Almere) en Emmi Smid (uit Arnhem) heeft een heel specifiek doel: seksisme bespreekbaar maken. Dat idee ontstond nadat het viertal de conclusie trok dat best veel vrouwen in het dagelijks leven te maken krijgen met seksistische opmerkingen, hoe onschuldig ze soms ook zijn bedoeld.'Je bent zeker ongesteld?''Denk dan aan opmerkingen zoals 'Je bent best slim voor een vrouw', 'Doe maar rustig, je bent zeker ongesteld' of 'Is dat niet een mannenberoep?', somt De With op. Maar hoe je het wendt of keert: niemand heeft na een vileine opmerking altijd direct een weerwoord klaar. Ook vrouwen maken weleens seksistische opmerkingen'Het is best lastig om in zo'n situatie gelijk te weten wat je moet zeggen. Of je denkt achteraf: 'Shit, dát had ik willen zeggen'', legt De With uit. Om afzenders bewuster te maken van wat ze zeggen - ondoordacht of niet - ontwikkelde het viertal kaartjes met een boodschap.'Om uit te delen of achter te laten in zo'n situatie. Ze zijn bedoeld om in gesprek te gaan en zichtbaar te maken dat deze opmerkingen alledaags zijn.'In onze cultuur geslopenDe With heeft naar eigen zeggen meermaals te maken gehad met situaties waarvan ze achteraf dacht: 'Had ik er maar wat van gezegd'. 'Vorige week nog, toen iemand tegen me zei dat ik m'n auto best goed kon inparkeren voor een vrouw', zegt ze.'Toen voelde ik aan alles dat ik er wat over wilde zeggen, maar dat is op het moment zelf best lastig. Vandaar de kaartjes.'Dit is bedoeld om in de basis van onze cultuur een verandering teweeg te brengenHet maken van zulke opmerkingen zit een beetje in onze cultuur, vindt ze. En het gaat in dit geval over opmerkingen van mannen, maar de kaartjesactie is volgens De With niet bedoeld om mannen op hun plek te zetten. 'Het is meer om in de basis van onze cultuur een verandering teweeg te brengen, want ook vrouwen maken seksistische opmerkingen.' Kortom, iedereen kan een kaartje uitdelen. Emmi Smid ontwierp de kaartjes. Op de voorkant staan teksten als 'Jeetje mina, zei je dit nou echt?' en 'Oeps, dit kun je beter'. Op de achterkant wordt uitgelegd dat zo'n opmerking niet echt gepast is, met een QR-code die verwijst naar de 'piramide van geweld'. Dat is een model dat laat zien hoe ernstig geweld (bovenin de piramide) begint bij onschuldig lijkend alledaags seksisme (onderaan de piramide).In gesprek gaanDe With: 'Als jij degene bent die zo'n kaartje krijgt, is het mooi als er een gesprek ontstaat. Of wanneer je thuis komt met zo'n kaartje op zak, dat je jezelf dan afvraagt waarom je het kaartje hebt gekregen en erbij stilstaat dat je opmerking meer teweeg heeft gebracht dan je eerst dacht. Het gaat dus echt om bewustwording.'Iedere vrouw heeft er wel mee te maken en het is aan de orde van de dagOf je de opmerkingen die ze schetst soms ook gewoon als grapje moet zien? Zelf vindt ze van niet. 'Dat is juist het probleem. Zulke opmerkingen worden als grapjes gezien, terwijl ze bijdragen aan een cultuur waarin dat kan leiden tot grotere problemen.'LaagdrempeligerDe With deelt maandag kaartjes uit op straat in Groningen. 'Of ik het herken? Ja, natuurlijk', zegt Femke, als haar wordt gevraagd of ze bekend is met het begrip seksisme.'Nu ik wat ouder word, maak ik het minder mee. Maar voorheen werd ik veel nagefloten op de fiets. Ik denk dat de één zich er minder bewust van is dan de ander. Iedere vrouw heeft er wel mee te maken en het is altijd aan de orde van de dag. Ik vind dit een heel mooi initiatief', zegt ze over de kaartjesactie.'Als je als vrouw boos over iets bent, wordt je naar mijn mening snel als emotioneel weggezet. In ieder geval gebeurt dat sneller dan bij mannen. Zo'n kaartje geven is ook wel spannend, maar laagdrempeliger dan iets face-to-face aankaarten.'Lastig om als man te herkennenAls Marcus wordt gevraagd of hij seksisme in zijn omgeving herkent, reageert hij daar ontkennend op. 'Maar ik werk in een school en ik merk dat leerlingen nog niet altijd hun opmerkingen even goed formuleren', legt hij uit. 'Ik weet niet of deze kaartjes voor leerlingen goed werken, maar ik denk dat het gesprek aangaan of iets waardoor ze even een realisatiemomentje krijgen, heel goed is', zegt hij.Ik denk dat het voor mij als man lastiger is om te herkennen'Als ik het zou herkennen zou ik er wel wat van zeggen, maar ik denk dat het lastiger is voor mij om te herkennen. Ik denk dat mannen daar minder snel last van hebben. Of de bewustwording omhoog moet? Ja, ik denk het wel.'Genormaliseerd'Wat goed dat jullie dit doen! Goed dat hier aandacht voor komt', zeggen Anne Merel en Ilana. 'Het is bijna een soort van genormaliseerd en dat is niet oké. Ik heb er best vaak mee te maken, al heb ik niet direct een voorbeeld', zegt Anne Merel. Ilana: 'Ik vind het vooral lastig om op te reageren als volwassen mannen dit doen. Of zo'n kaartje dan zou helpen? Ja, ik denk het wel.'