De hoogste vorm van oorlog voeren is winnen zonder te vechten. Dat idee is al eeuwenlang een belangrijk uitgangspunt in de Chinese filosofie.
Dat is ook al jarenlang de rode draad in het Nederlandse defensiebeleid. "Je wilt aan je vijanden, aan Rusland, laten zien: haal het niet in je hoofd om ons aan te vallen, want ik ben er klaar voor", zei minister Dilan Yesilgöz (Defensie) maandag op vliegbasis Gilze-Rijen, waar de jaarlijkse defensienota werd gepresenteerd. "Afschrikking is de beste defensie."
Die afschrikking is hard nodig, want de wereld om ons heen wordt steeds assertiever en agressiever. China meldt zich steeds prominenter op het wereldtoneel, de Verenigde Staten nemen nadrukkelijk afstand van Europa en de oorlog van Rusland in Oekraïne duurt al ruim vier jaar.
Rusland bereidt zich zelfs voor op een langdurige confrontatie met Europa, schrijven de inlichtingendiensten. Er bestaat zelfs het vermoeden dat "in het slechtste geval binnen één jaar na beëindiging van de Russische oorlog in Oekraïne een beperkte oorlog tegen NAVO-lidstaten mogelijk is", aldus de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Bij dit soort aanwijzingen voor een directe confrontatie rijst de vraag of afschrikking nog wel voldoende is. Machtspolitiek is om ons heen immers steeds vaker het uitgangspunt.













