vandaag, 15:00Jelle de Geeverslaggever NieuwsuurJelle de Geeverslaggever NieuwsuurDefensie stuurt onervaren militairen te snel mee op grote militaire oefeningen. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) na twee dodelijke ongelukken met militairen vorig jaar, tijdens een oefening van de Landmacht. De ambities van Defensie om snel te groeien mogen niet ten koste gaan van de veiligheid, zegt OVV-voorzitter Chris van Dam tegen Nieuwsuur.Defensie wil de komende jaren fors uitbreiden en leidt daarom veel nieuwe militairen op. Militaire oefeningen zijn een belangrijk onderdeel van de opleiding en die verlopen zo realistisch mogelijk. Dit train as you fight-principe bereidt militairen het beste voor op missies waarbij zij moeten kunnen handelen in situaties van leven en dood.Maar dat vraagt veel. Te veel, oordeelt de OVV. "We snappen de noodzaak militairen zo snel mogelijk klaar te stomen", zegt Van Dam. "Maar die ambitie vraagt ook dat je, juist bij onervaren militairen, serieus aandacht hebt voor de veiligheid. Voor die groep gaat niet op dat je in het diepe het beste leert zwemmen."Slapend overredenBij beide ongevallen vorig jaar waren voertuigen betrokken waarvan de bestuurders weinig rijervaring hadden en ook nauwelijks ervaring hadden met grote oefeningen. In april kwam Delano Minten (21) om het leven tijdens de oefening Bastion Lion in Duitsland. Het doel van de oefening: onder vijandelijk vuur een stad innemen.Minten, chauffeur van een pantservoertuig, kreeg tijdens een nachtelijke pauze de opdracht om te slapen. Het voertuig stond in de berm geparkeerd. Minten ging in zijn gecamoufleerde slaapzak naast het voertuig liggen. Meerdere zware pantserwagens reden voorbij. Geen van hen merkte de slapende militair op. Na de oefening werd Minten gevonden door zijn leidinggevenden. Hij was aangereden en overleden.In oktober overleed de 28-jarige Mark Bosschieter bij de oefening Ferocious Bison. Bosschieter raakte bekneld onder een pantservoertuig.In deze reconstructie zie je hoe dat gebeurde:Slaapgebrek en tijdsdrukDe ongevallen tonen volgens Van Dam dat er van onervaren militairen te snel, te veel wordt gevraagd. "Militairen worden nu na een opleiding van tien weken onderworpen aan een vuurdoop. Daarbij moeten ze al hun nieuwe vaardigheden toepassen, tijdens meerdaagse oefeningen waar soms duizenden militairen aan meedoen en waar militairen met slaapgebrek en onder tijdsdruk complexe opdrachten moeten uitvoeren. Dat is risico's stapelen, met ongevallen tot gevolg."De Inspectie Veiligheid Defensie publiceerde in april dit jaar een rapport met daarin de ongevallen met voertuigen in 2023 en 2024 op een rij. Twintig militairen raakten in die periode lichtgewond, tien zwaargewond en er viel één dode(opent in nieuw venster).Tegelijkertijd schroeft Defensie de ambities om 'versneld gevechtsklaar' te zijn verder op. Opleidingen worden verkort en oefeningen worden groter en moeilijker. "Als de aandacht voor veiligheid niet meegroeit met die ambitie, dan wordt het risico op meer ongelukken alleen maar groter", waarschuwt Van Dam.'Geen kantoorbaan'De OVV voerde ruim vijftig gesprekken met mensen binnen alle geledingen van Defensie. "Aan de top van de organisatie heerst een diepgewortelde overtuiging dat risico's nu eenmaal bij het vak van militair horen", zegt Van Dam. "Je hebt geen kantoorbaan, horen we dan. Maar dat zijn overtuigingen uit het verleden, die zijn aan vervanging toe."Van Dam zegt dat de OVV ook het belang ziet van realistische trainingen. "Maar als je het te snel toepast, geef je jonge militairen niet genoeg de tijd die simpelweg nodig is om ervaring op te doen."Volgens de OVV-voorzitter verschillen eenheden bovendien sterk in de aandacht die zij aan veiligheid besteden. Dat komt omdat de verantwoordelijkheid voor veiligheidsmaatregelen bij commandanten en militairen zelf ligt. "Met name jonge militairen zijn erop gebrand de missiedoelen te voltooien, óók als dat ten koste gaat van de eigen veiligheid."Toch bevat het advies van de OVV geen pakket aan maatregelen. "We willen dit niet in allemaal regeltjes gieten. Wij vragen juist: houd je eigen overtuigingen tegen het licht. Kloppen die nog wel? Passen ze bij deze tijd? Je kunt de lat pas hoger leggen als de aandacht voor veiligheid meegroeit."maandag, 23:24Defensie vraagt meer van Nederlanders, maar wordt minder open over uitgavendinsdag 16 juni, 21:13Vier Nederlandse militairen gewond door botsing in Duitslandgisteren, 14:26Na natuurbranden komt Defensie met extra regels voor oefenen bij droogtedinsdag 26 mei, 11:07Landmacht stopt in verschillende regio's oefeningen met explosieven vanwege brandgevaar