„Kijk, wat mooi!”, zegt Jaimi van Essen opeens tijdens een werkbezoek in Ilpendam, wijzend naar de sloot verderop, „Mijn chauffeur is met een cliënt van de zorgboerderij aan het vissen.” Zo’n dertig hoofden draaien die kant op. „Iedereen doet hier mee, dat is een groot compliment voor jou”, zegt de 34-jarige landbouwminister (D66) tegen gastheer Jurre de Vos.

Zijn positieve instelling kan de minister de komende weken goed gebruiken. Vrijdag presenteert hij de nieuwe stikstofaanpak die moet leiden tot een lagere uitstoot, wat vooral welkom nieuws is voor de natuur. Maar ook moet die aanpak Nederland van het ‘stikstofslot’ halen, zodat bedrijven weer meer mogen investeren.

Hoe we hier zijn aanbeland, daar kan ik niets aan doen. Ik ben hier gekomen om het op te lossen

Die stikstofaanpak heeft ook verstrekkende gevolgen voor boeren. Rond grote natuurgebieden komen zones tot wel een kilometer breed waarin minder stikstof mag worden uitgestoten. Veel boerenbedrijven die zich daar bevinden moeten hun uitstoot reduceren om te voorkomen dat ze in 2035 worden verplicht het aantal dieren terug te brengen. En die reductie maakt al snel dat boeren in financiële problemen komen of moeten verhuizen.