Een belasting invoeren voor bedrijven die personeel vervangen door AI. Collectieve inspraak in Big Tech via een afgedwongen „gouden aandeel” en zetels voor overheid en burgers in de besturen van machtige AI-bedrijven. Striktere aanbestedingsregels die zorgen dat Europese overheidsinstanties enkel Europese AI mogen gebruiken. Het is nogal een rij plannen en maatregelen, met nogal vergaand nieuw overheidsingrijpen in AI, die de politieke partij Volt deze zaterdag voorstelt in een initiatiefnota, Een nieuwe wind waAIt (sic).

Van nieuwe economische spelregels tot prikkels voor verzekeraars om AI-risico’s op het gebied van veiligheid verzekerbaar te maken, tot het oprichten van internationale instituties die moeten zorgen voor een beheersing van AI op een zelfde manier als de beheersing van kernwapens.

Of al zijn plannen even realistisch zijn in het huidige politieke klimaat weet Volt-leider Dassen ook niet. „Maar de Nederlandse en Europese politiek moet dringend wakker geschud, en dat willen we met deze initiatiefnota doen”, zegt hij telefonisch. Volt heeft momenteel één zetel in de Tweede Kamer, twee in de Eerste Kamer, en vijf in het Europees Parlement, en heeft dus weinig in de melk te brokkelen qua AI-beleid – maar een initiatiefnota is een manier om een beleidskwestie aan de orde te stellen zonder daarbij te hoeven wachten op het kabinet. Het kan een manier zijn om een debat aan te zwengelen en de regering aan te zetten tot het geven van een reactie.