Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de achtste dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.Liveblog6 minuten geledenBeeld: ANPHet verhoor van Gommers is afgelopen. Om 14.00 uur gaat de commissie verder met het verhoren van RIVM-modelleur Jacco Wallinga.8 minuten geledenGommers: Er zijn mensen alleen gestorven op icHet verhoor van Gommers is ten einde gekomen, maar de intensivist geeft de commissie nog wel één ding mee: het niet toestaan van bezoek bij personen in hun laatste levensfase, moeten we "écht, echt niet meer doen". Dat is heel even op de ic gebeurd, zegt Gommers, en ook in de verpleeghuizen.Hij weet niet meer precies hoe en wat, maar er was sprake van een "hele korte periode" dat er zelfs op de ic geen bezoek weer werd toegelaten. "Je kunt niet alleen doodgaan. Daarvoor ben je niet op de wereld gezet."12 minuten geledenGommers pleitte voor meer transparantie bij OMTDe notulen van de vergaderingen van het OMT zijn niet openbaar gemaakt, maar als het aan Gommers lag, gebeurde dat wel. De intensivist pleitte voor het openbaar maken van de vergaderingen omdat hij dacht dat het delen van de daar besproken dilemma's zou zorgen voor een breder draagvlak.Maar de meerderheid was het daar niet mee eens, omdat ze dachten dat er minder goede discussies gevoerd konden worden. Daar speelde angst volgens Gommers ook een rol bij. De samenleving was immers sterk gepolariseerd en er was ook sprake van dreigementen richting OMT-leden. Gommers zegt zelf nog iedere week mails te krijgen van mensen "die echt anders over corona denken en schrijven dat ik te zijner tijd voor een tribunaal moet verschijnen."23 minuten geledenBeeld: ANPGommers voelde zich onder druk gezet over horecasluitingenAls OMT-lid was Gommers meermaals ongelukkig met de vragen vanuit het kabinet. De experts waren zo druk met die vragen, dat er "nagenoeg geen tijd was om gewoon met elkaar te discussiëren over het virus."Heeft Gommers ook druk ervaren om bepaalde adviezen te geven, vraagt commissielid Lammers zich af. Dat gebeurde volgens Gommers bij vragen over sluitingen van kappers, sportscholen, winkels en horeca. "Ik had daar moeite mee. Ik vond dat we daar onder druk werden gezet. Wij moeten gaan over of er nog ruimte is om het virus te laten circuleren of niet, wij moeten weg blijven bij de vraag of bepaalde horecagelegenheden dicht moeten ja of nee. Dat is geen wetenschap."50 minuten geledenGommers was 'echt klaar met Kamer' na weglopen bij stemmingGommers heeft de samenwerking met het kabinet als goed ervaren: "Ik had echt het idee dat we een crisis aan het bestrijden waren met het kabinet." Met de Tweede Kamer had hij in dat opzicht veel minder te maken. Maar een oordeel over de Tweede Kamer wil de intensivist niet geven, want hij heeft door de drukte geen coronadebatten gekeken.Dat doet hij wel over één specifieke situatie rond een stemming over een hoger salaris voor verpleegkundigen in de zomer van 2020. Kamerleden van toenmalige coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU vertrokken vlak voor er hoofdelijk gestemd zou worden over dat plan. Daardoor waren er niet genoeg Kamerleden meer over om te kunnen stemmen."Toen was ik echt klaar met jullie", zegt Gommers tegen de commissie, die bestaat uit Kamerleden (al zaten zij toen nog niet in de Kamer). "Het gaat over zorgprofessionals gemotiveerd hun werk laten doen. Toen was ik echt heel boos. Ik voelde ons niet gehoord."1 uur geledenLeeftijd in codezwartprotocol noemt Gommers 'heel logisch'Er wordt verder gesproken over code zwart. Wat er in zo'n geval moest gebeuren, was opgetekend in een pandemieprotocol. Artsen moeten bij code zwart namelijk kiezen wie nog wel op de ic wordt opgenomen en wie niet, omdat er te weinig ic-plekken zijn.In dat protocol stond eerst dat in die keuze (triage genoemd) wordt meegewogen of iemand ouder is dan tachtig jaar. Dat leverde veel kritiek op, zowel van toenmalig premier Mark Rutte en zorgminister Hugo de Jonge bij een Catshuisoverleg als van mensen buiten de politiek. In het Catshuis ontstond zelfs ruzie. In het tweede plan is die leeftijd daarom weggelaten."Voor mij als medicus is leeftijd heel logisch", zegt Gommers. Het betekent volgens hem niet dat iemand van 80 jaar nog wel geholpen wordt en iemand van 81 jaar niet. "Leeftijd zegt iets belangrijks over de kwetsbaarheid van iemand. Maar we kijken niet naar leeftijd alleen, we kijken naar het totale plaatje."2 uur geledenBeeld: ANPGommers voor de commissie. Voor het verhoor écht begint, krijgt de pers nog de gelegenheid om foto's te maken van de getuige. Dat zorgt geregeld voor wat ongemakkelijk gegrinnik op de publieke tribune.2 uur geledenOMT'ers waren onrustig in tweede golf: 'Wilden harde maatregelen'In de zomer van 2020 liepen het aantal besmettingen én ziekenhuisopnames opnieuw snel op. Dat zorgde volgens Gommers voor onrust binnen het OMT, omdat de nieuwe maatregelen stapsgewijs werden genomen. "We waren binnen het OMT heel onrustig in september, omdat we het idee hadden dat we achter de feiten aan liepen. We wilden hardere maatregelen."Je moet volgens de intensivist in de virusbestrijding "hard zijn om zo succesvol mogelijk te zijn". Maar in de tweede golf speelden economische en maatschappelijke gevolgen meer mee bij het nemen van maatregelen, denkt hij. "Er werden andere keuzes gemaakt en dat mag." Zo besloot het kabinet eerst tot een gedeeltelijke lockdown, waarna later dat jaar alsnog een volledige lockdown volgde. Maar dat het kabinet daardoor de ziekenhuizen "heeft laten vollopen", noemt Gommers "achteraf een slechte keuze".2 uur geledenGommers: 'Gingen laatste week van maart op code zwart af'Gommers hield zich als intensivist bezig met de situatie op de ic's. Voor corona had Nederland 1.150 bedden, maar vanwege gebrek aan personeel waren er maximaal 950 bedden beschikbaar. Dat was vóór de pandemie in principe genoeg, legt Gommers uit. Zo was de bezettingsgraad in 2019 gemiddeld 70 procent. Er is afgesproken dat de gemiddelde ic-bezetting onder de 80 procent ligt. Maar het is wel balanceren op de grens.Door corona liep de bezetting op de ic's in het voorjaar van 2020 ineens flink op. "We gingen de laatste week van maart echt op code zwart af", zegt Gommers. Uiteindelijk sprongen de ziekenhuizen in Duitsland bij.Eerdere berichten3 uur geledenTweede verhoor: Jacco WallingaVanmiddag is het de beurt aan hoogleraar medische statistiek Jacco Wallinga. Hij was tijdens de pandemie hoofd van de afdeling Modellering van Infectieziekten van het RIVM. Wallinga's afdeling voorspelde het beloop van het virus met behulp van wetenschappelijke rekenmodellen. Al die voorspellingen, bijvoorbeeld over de besmettelijkheid en verwachte IC-opnames, speelden een grote rol in de besluiten over coronamaatregelen.3 uur geledenBeeld: ANPEerste verhoor: Diederik GommersDiederik Gommers is een van de mensen die we in coronatijd veel in de media zagen. Hij was tijdens de pandemie lid van het Outbreak Management Team (OMT), voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care en afdelingshoofd Intensive Care in het Erasmus MC. Gommers vroeg veel aandacht voor de situatie op de soms bijna volle ic's en startte samen met zangeres en influencer Famke Louise een campagne om mensen beter te informeren over corona. Hij ontving in 2020 samen met viroloog Marion Koopmans de Machiavelliprijs voor zijn communicatie rond het coronavirus.4 uur geledenDerde verhoorweek gaat over impact op zorgWe gaan alweer de derde verhoorweek in. Deze week zal in het teken staan van de impact op de zorg. De commissie kijkt naar onder meer de volle ic's en het bezoekverbod in de verpleeghuizen.Intensivist Diederik Gommers en hoogleraar Jacco Wallinga, tijdens de pandemie hoofd Modellering van Infectieziekten bij het RIVM, komen vandaag langs. Woensdag gaat de commissie microbioloog en veldepidemioloog Amrish Baidjoe verhoren. Huisarts Rob Elens komt woensdagmiddag. Hij was erg kritisch op het coronabeleid. Vrijdag zijn Marina Eckenhausen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en Bianca Buurman, hoogleraar acute ouderenzorg en voorzitter van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland, aan de beurt.Lees meer over:Zorg en gezondheidPolitiekBinnenlandCoronavirusSanne Oving