Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de elfde dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.Liveblog25 minuten geledenIlly emotioneel over bedreigingen: 'Woorden Grapperhaus hadden niet zo veel impact'Het verhoor is eigenlijk ten einde, maar Illy wil graag nog één ding kwijt. Als lid van het OMT werd hij, net als andere leden, bedreigd. Toenmalig justitieminister Ferd Grapperhaus schoof tijdens een vergadering in 2021 wel eens aan om de adviseurs een hart onder de riem te steken, maar daar merkte Illy in de praktijk niet genoeg van.Zo wilde hij in 2021 een "na de zoveelste doodsbedreiging" aangifte doen, maar werd dat niet geaccepteerd door de politie. De boodschap die Illy toen had gekregen ("tegen de muur met die man") kon namelijk "van alles betekenen", zou Illy te horen hebben gekregen."Die woorden van Grapperhaus hebben niet zo veel impact gehad en ik heb mij best wel eenzaam gevoeld", zegt een emotionele Illy. De overheid moet zich goed realiseren waar de OMT'ers mee te maken hebben gehad, benadrukt hij. Het zou helpen als er bijvoorbeeld een telefoonnummer beschikbaar zou zijn vanuit de overheid waarnaar de OMT'ers kunnen bellen voor hulp in dit soort gevallen.30 minuten geledenIlly: Er zijn kinderen die nog steeds gevolgen van maatregelen dragenDe commissie beloofde het eerder al, maar Illy wordt uitgebreid naar de gevolgen van het coronabeleid op jongeren gevraagd. Daar vroeg hij tijdens de pandemie ook al uitgebreid aandacht voor. Illy benoemt onder meer dat de scholen voor sommige leerlingen een veilige haven zijn. "Niet alle kinderen groeien op in een veilige omgeving." Naast een veilige haven kan de school ook helpen bij het signaleren van die problemen. "Hoe langer een schoolsluiting duurt, hoe meer kinderen daar problemen van ondervinden." Uit een evaluatie van het ministerie bleek eind vorig jaar dat de onderwijsachterstanden van de leerlingen grotendeels zijn weggewerkt, maar Illy wijst voornamelijk op de psychische gevolgen. "Ik weet dat er onderzoek is gedaan naar mentale schade, en daarvan is het wel duidelijk dat het nog steeds niet op hetzelfde niveau is als voor corona." De voormalige kinderarts is ervan overtuigd dat er nog steeds veel kinderen en jongvolwassenen zijn die de gevolgen dragen van de "diverse maatregelen die zijn genomen". Bij een volgende pandemie moet dan ook "alles op alles" worden gezet om schoolsluitingen tot een minimum te beperken.1 uur geledenIlly zag effect onderwijssluiting op studenten pas laterIn het najaar van 2021 vroeg Illy ook specifiek aandacht voor de situatie van studenten. Zij moesten van alle onderwijsdeelnemers in coronatijd het langst online onderwijs volgen. Hij zag dat studenten kampten met eenzaamheid, somberheid en depressiviteit. Ook had het online onderwijs effect op de sociale vaardigheden van deze groep, in de leeftijd van 15 tot ongeveer 24 jaar.De groep is ernstig geraakt door de onderwijssluitingen, is Illy's conclusie nu. Dat had achteraf gezien wel anders gekund. Maar Illy moet wel "in alle eerlijkheid toegeven" dat ook hij de impact van de onderwijssluiting pas in 2021 begon te zien. "In 2020 stond dat niet op mijn netvlies en heb ik er ook niet veel aandacht voor gehad."Eerdere berichten1 uur geledenBeeld: ANPIlly in de coronazaal. Het verhoor is geschorst. Tijdens elk verhoor wordt een kwartier gepauzeerd zodat de aanwezige medewerkers, pers en publiek de mogelijkheid hebben om water te drinken of een sanitaire stop te maken.Na de pauze zal het uitgebreider gaan over de gevolgen van de schoolsluiting voor de kinderen.2 uur geleden'Kinderen werden wél ziek van maatregelen'We zagen Illy in coronatijd vaak gepassioneerd vertellen over alle negatieve gevolgen die de schoolsluitingen hadden voor de kinderen. Ook vandaag spreekt hij daar gedreven over.Hij was vooral boos dat het kabinet eind 2020 aangaf dat de schoolsluiting nodig was omdat plat gezegd "de ouders zich niet aan de maatregelen hielden". "Ik heb toen ook in de media gezegd dat ik over dat argument heel ongelukkig was, omdat ik van mening was dat je kinderen niet moet gebruiken om ouders te dwingen thuis te blijven." Illy benoemt daarbij wel een punt van zelfreflectie: hij had niet in de media moeten zeggen dat kinderen "geen rol" hebben in het verspreiden van het virus. "Een beperkte rol was beter geweest." Daar voegt hij wel meteen aan toe dat het "nog belangrijker is dat kinderen niet tot nauwelijks ziek werden van het virus, maar wel ziek werden van de maatregelen die genomen werden".2 uur geledenIlly: Niet gelukkig met schoolsluitadvies medisch specialistenWe gaan terug naar de tijd voordat Illy in het OMT zat. Als voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde was hij ook onderdeel van de Federatie Medisch Specialisten, een koepelvereniging van beroepsverenigingen zoals die voor kindergeneeskunde.De Federatie Medisch Specialisten gaf medio maart 2020 het dringende advies om de scholen te sluiten, maar daar waren Illy en de andere voorzitters van de beroepsverenigingen niet van op de hoogte gesteld. Illy was niet gelukkig met die gang van zaken, los van de inhoudelijke bezwaren die hij als kinderarts had.Mede door dat advies werd de scholensluiting voor het kabinet "een van de knoppen om aan te draaien" in het coronamaatregelenpakket, denkt Illy.2 uur geledenKinderarts Illy probeerde samenstelling OMT veranderenIlly nam vanaf april 2020 deel aan het OMT nadat hij zélf OMT-voorzitter Jaap van Dissel had opgebeld. Want tot zijn verbazing zat er niemand in het OMT met kennis van kindergeneeskunde, terwijl er wel besluiten werden genomen over bijvoorbeeld die schoolsluitingen.Op een zeker moment mailde Illy een verzoek naar Van Dissel om nog eens naar de samenstelling van het OMT te kijken. Een groot deel van de OMT-leden had vooral expertise op het gebied van virussen en virusbestrijding: de medische invalshoek domineerde in die samenstelling, viel Illy op."De microbiologen en virologen waren van mening dat zij alle acht weer een ander stukje deskundigheid inbrachten in het OMT", zegt Illy. "Dat kan. Maar ik denk zelf dat het ook prima te doen zou zijn met de helft."De mail leidde uiteindelijk niet tot een nieuwe samenstelling. Maar "het is niet anders", stelt Illy. Hij benadrukt wel dat hij zich goed gehoord voelde binnen het OMT, onder meer doordat Van Dissel daar volgens hem erg op lette.3 uur geledenBeeld: ANPTweede verhoor: Ingrid van EngelshovenIngrid van Engelshoven was van 2017 tot begin 2022 minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Ze was dus minister gedurende een groot deel van de coronapandemie. In die periode regelde ze ook het zogenoemde Nationaal Programma Onderwijs, waarmee de achterstanden door corona moesten worden aangepakt. Dat deed ze samen met Arie Slob, toenmalig minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media.3 uur geledenEerste verhoor: Károly IllyKinderarts en OMT-lid Károly Illy bijt het spits af vanochtend. Tijdens de coronapandemie was hij ook voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. Illy liet zich in coronatijd ook geregeld kritisch uit over het coronabeleid. Zo zei hij in december 2020 tegen NU.nl dat "kinderen worden gebruikt als instrument om ouders thuis te houden". Het kabinet had toen besloten de scholen opnieuw te sluiten. Ook in talkshows verzette de kinderarts zich meermaals tegen de scholensluitingen, ook al adviseerde het OMT soms anders.4 uur geledenVierde verhoorweek in het teken van jeugd en onderwijsDeze verhoorweek zal zich vooral richten op het onderwijs. In coronatijd moesten de scholen meerdere malen de deuren sluiten; soms voor alle jongeren, soms voor een deel van de leerlingen. De commissie vraagt zich af hoe de belangen van jongeren bij die sluitingen zijn meegewogen.Maandag worden daarvoor kinderarts en OMT-lid Károly Illy en oud-onderwijsminister Ingrid van Engelshoven gehoord. Deze week worden ook Kinderombudsman Margrite Kalverboer en Paul Rosenmöller van scholenvereniging VO-raad (woensdag) en oud-onderwijsminister Arie Slob en LAKS-voorzitter Nienke Luijckx (vrijdag) verwacht.Lees meer over:Zorg en gezondheidPolitiekBinnenlandCoronavirusSanne Oving