Misschien helpen guavebladeren. Of gember, in een mengsel met zwarte peper en hibiscus? Mogelijk ben je er met drie weken benzine inhaleren wel van af, aldus een rondgaand WhatsAppbericht. Voor de nieuwe ebolavariant Bundibugyo, die half mei in Oost-Congo opdook, wemelt het op sociale media van de huisremedies die bescherming of genezing beloven.
De wetenschap biedt nog geen uitweg. Voor de Bundibugyo-variant, een zeldzamere ebolasoort, bestaat geen goedgekeurd vaccin en is geen specifieke behandeling beschikbaar.
Moïse Esapa, factchecker bij ngo Balobaki Check in Kinshasa, ziet hoe dat gat online wordt gevuld. „We staan aan het begin van de uitbraak, dan zijn er altijd veel onbeantwoorde vragen”, zegt hij telefonisch. „Over de ziekte zelf, over de symptomen, over hoe je jezelf kunt beschermen. Wanneer duidelijke informatie ontbreekt, vult desinformatie die leegte. Daardoor nemen mensen het heft in eigen handen. Ze zeggen dan: kijk, de mensen die deze epidemie hebben benoemd, hebben zelf niet eens vaccins. Dus zorgen we zelf voor onze remedies.”
De Balobaki-factcheckredactie heeft een dossier opgebouwd van de misinformatie die in Congo rond het virus circuleert. Balobaki komt uit het Lingala, een van de vier nationale talen in Congo, en betekent zoveel als: ‘ze hebben gezegd’. Esapa’s organisatie volgt geruchten op sociale media en in WhatsAppgroepen, controleert beweringen bij medische en officiële bronnen en probeert de correcties terug te koppelen naar de gemeenschappen.
