vandaag, 19:08Na de vele onthullingen over misstanden bij vruchtbaarheidsbehandelingen, zeggen verschillende donororganisaties excuses te willen. Ouders, donoren en donorkinderen hebben volgens hen behoefte aan erkenning voor het leed dat hun is aangedaan.Dat zeggen expertisecentrum Fiom, Stichting Donorkind en de belangengroep voor zaaddonoren Priamos tegen Omroep Gelderland. In de afgelopen jaren kwamen vele misstanden bij vruchtbaarheidsbehandelingen naar buiten. Bij klinieken in onder meer Wageningen, Arnhem, Leiderdorp, Zwolle en Barendrecht ging het mis. Met grote psychologische gevolgen voor betrokkenen, stellen donororganisaties.'Erkenning voor leed'"Achter al die misstanden zitten levens", zegt Jelmer Soes van Fiom, expertisecentrum voor afstammingszaken. "Het zijn niet zomaar administratieve missers, er zijn levens gemaakt. Donorkinderen, donoren en ouders hebben onzekerheden over hun afkomst en hun medische geschiedenis. Het gevoel overheerst dat er buiten hen om over hun leven is beslist. Excuses kunnen dat niet ongedaan maken, maar zijn wel een belangrijke erkenning voor het leed."Wie is aan zet?Dát er excuses moet komen, is voor Fiom en Stichting Donorkind duidelijk. Over van wie die moeten komen, verschillen de meningen. "Excuses zijn juridisch ingewikkeld, omdat het ook als schuldbekentenis kan worden gezien", aldus Ties Van der Meer, voorzitter van Stichting Donorkind. Fiom vindt het dan ook te vroeg om namen te noemen. "Uit onderzoek zou moeten blijken wie nu precies waarvoor verantwoordelijk is." Stichting Donorkind wil excuses zien van klinieken, maar ook van de overheid en de medische beroepsgroep van gynaecologen (NVOG). "Tachtig jaar lang was het de normale praktijk dat ouders geheimhielden hoe hun kind was verwekt", zegt Ties van der Meer, voorzitter van Stichting Donorkind. Dat werd ouders door artsen in spreekkamer aangeraden. "Daarmee werd donorkinderen het recht ontzegd om hun biologische ouder te kennen. Daar moet je op een gegeven moment sorry voor zeggen." Volgens Van der Meer zijn die excuses er tot nu toe niet gekomen. NVOG zei al eens sorryIn april 2025 bleek dat meerdere Nederlandse klinieken meer kinderen per donor verwekten dan de afgesproken norm. Marieke Schoonenberg, destijds voorzitter van de NVOG, bood daarop namens de beroepsgroep bij Nieuwsuur haar excuses aan. "Het werd door geen donor serieus genomen", aldus Michiel Aten van Priamos.Het excuus ging alleen over de overschrijdingen van het aantal kinderen per donor. Er zijn meer misstanden geweest. "Excuses is fijn, maar we zien liever dat er iets verandert. We zijn nu in gesprek met NVOG. Ze hebben ons om advies gevraagd. Sinds een paar weken worden we als serieuze gesprekspartner gezien. Dat is winst", aldus Aten.NVOG zegt te begrijpen dat betrokkenen verschillend kunnen kijken naar excuses en erkenning. "Voor sommige mensen zijn excuses belangrijk, voor anderen ligt de nadruk meer op openheid, duidelijkheid over wat er is gebeurd en verbeteringen voor de toekomst. We nemen die signalen serieus en vinden het belangrijk om hierover in gesprek te blijven met betrokken organisaties", aldus een woordvoerder. De belangengroep bevestigt dat er gesprekken zijn met Priamos en noemt die 'constructief'.Ook zegt NVOG 'te betreuren dat er situaties uit het verleden aan het licht komen waarin niet volgens professionele normen en richtlijnen is gehandeld. Dat had niet mogen gebeuren en heeft grote impact gehad op betrokkenen.'Nieuwe excuses?Zowel NVOG als het ministerie van VWS beantwoorden niet direct de vraag of ze bereid zijn (opnieuw) excuses aan te bieden. In een schriftelijke reactie erkent de minister wel dat de misstanden 'een enorme impact hebben op betrokkenen'. De minister benadrukt dat de praktijk van donorconceptie in Nederland de afgelopen jaren sterk veranderd is en dat ze nu werkt aan 'het verbeteren en reguleren van praktijken rond donorconceptie'. 'Excuus kán onderdeel erkenning zijn'Ook Rijnstate zegt te begrijpen dat donorkinderen, wensouders en donoren erkenning willen. Publiekelijke excuses kúnnen daar een onderdeel van zijn, stelt het ziekenhuis. Net als Fiom, ziet Rijnstate een groot landelijk onderzoek naar donorconceptie als de volgende stap. "Elke schakel in het proces rond donorconceptie kent zijn eigen functie en verantwoordelijkheid. Rijnstate loopt daar niet voor weg." Stichting Donorkind is voorzichtig positief over de houding van Rijnstate. Daar is volgens voorzitter Ties Van der Meer in gesprekken met donorkinderen erkend dat het zo niet had mogen gaan. Op de vraag er van persoon tot persoon excuses zijn aangeboden, gaat de woordvoerder van het ziekenhuis niet in.Wat doet Rijnstate anders sinds onderzoek naar fouten bij spermabank?(opent in nieuw venster)Zaaddonor Bert weet niet hoeveel kinderen hij heeft(opent in nieuw venster)