Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de vierde dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.0:01Afspelen knopKijk hier live naar het coronaverhoor met Jaap van DisselLiveblog21 minuten geledenBeeld: ANPVan Dissel wil niet oordelen of 'andere' adviezen genoeg zijn meegewogenIn sommige gevallen vroeg het OMT in het advies wel om aandacht voor de zijeffecten van sommige maatregelen. Werd daar dan voldoende mee gedaan door het kabinet, vraagt de commissie.De oud-OMT-baas wil zijn mening daarover hier niet "ventileren". Wat hij wel wil meegeven: er was een groep onder voorzitterschap van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema die de (bijvoorbeeld sociale) gevolgen van de pandemie onder de aandacht bracht bij de politiek. Er was een speciale ambtenaar die de kritieken verzamelde. "Maar ik vind dat de beoordeling of er steeds voldoende gedaan is op dit vlak vooral liggen bij de Tweede Kamer. Dié controleert wat het kabinet besluit."40 minuten geledenVan Dissel ziet geen meerwaarde in publiceren notulenWaarom zijn de notulen van de OMT-vergaderingen niet openbaar gemaakt, vraagt de commissie zich af. Moet dat in een toekomstige pandemie wel gebeuren?"De reden is dat je in alle vrijheid wil discussiëren", zegt Van Dissel. Die opmerking zorgt voor zacht rumoer op de publieke tribune.Dat er OMT-leden waren die wel voor meer transparantie pleitten, noemt Van Dissel "uitstekend". "Maar dat is niet gebeurd, om de reden die ik nu noem". Hij heeft dat ook tegengehouden, "en als dat niet goed is, dan is dat mijn fout."Volgens Van Dissel moet er uit het OMT één ding naar buiten komen: het OMT-advies. Die adviezen vindt hij al heel uitvoerig. "Daar staat gewoon alles in dat relevant is voor de discussies" Het openbaar maken van de notulen heeft wat hem betreft "geen toegevoegde waarde".47 minuten geledenGeen 'handjeklap' of 'vingers opsteken' in OMTIn die OMT-vergaderingen werd overeenstemming bereikt door "heen en weer praten" totdat "er een constructie was waarin iedereen vond dat zijn of haar mening daarin vertegenwoordigd was", legt Van Dissel uit. De commissie is benieuwd naar hoe die besluiten in het OMT precies werden gemaakt. Was er wel voldoende ruimte voor een afwijkende mening?Van Dissel vindt van wel. "Sterker nog, die kunt u terugvinden in de OMT-brieven". Als voorbeeld noemt hij de besluitvorming rondom de heropening van scholen. Daar was niet iedereen het over eens en dat zou in die brief staan. "We doen niks qua handjeklap of vingers opsteken. Al is er maar één die afwijkt, dan had u dat teruggevonden in de OMT-brief."Dat lijkt de commissie nog niet te overtuigen; ze vragen door hoe de mening van een kinderarts bijvoorbeeld werd afgewogen tegen de mening van een infectioloog. "Soms wel zwaarder denk ik. Als een kinderarts ons uitlegt dat een schoolsluiting effect heeft op de hersenen van kinderen, dan wegen we dat mee."1 uur geledenOok Van Dissel benadrukt: besluiten waren aan politiekVan Dissel zegt zelf dat hij "buitengewoon streng" heeft bewaakt dat de uiteindelijke besluiten buiten het OMT bleven. Op papier was de verhouding namelijk zo: het OMT adviseerde vanuit die medische hoek, daarna adviseerden onder anderen ambtenaren over dat advies, en dan was het aan de politiek om een beslissing te nemen."Iedereen die de OMT-adviezen leest, begrijpt onmiddelijk dat deze adviezen ingrijpen op de vrijheid van anderen. Daar komt maatschappelijke reactie op. Volkomen begrijpelijk. Maar het vereist een afweging die je niet vanuit een wetenschappelijke en zeker niet medisch-ethische hoek kan oplossen", zegt Van Dissel. Die afweging hoort niet bij het OMT."In de politiek werd meermaals gezegd dat het "advies van het OMT" steeds werd opgevolgd, maar we horen nu van Van Dissel en hoorden vorige week al van Koopmans dat het OMT dat beeld actief wil bestrijden. Het ging uiteindelijk écht om een politiek besluit, zeggen zij, al verschool de politiek zich soms wel achter het OMT.1 uur geledenBeeld: ANPHet zal geen verrassing zijn, maar het is druk op de publieke tribune vandaag (op de foto te zien achter Van Dissel). Op twee stoelen na zijn alle 24 stoelen bezet. Alleen bij het allereerste verhoor van vorige week vrijdag, toen viroloog en mede-OMT'er Marion Koopmans werd verhoord, was de tribune ook vrij vol.1 uur geledenVan Dissel: 'Focus in het begin bepaald door beelden uit Italië'Van Dissel, die nog wil benadrukken dat er in totaal 96 OMT's zijn geweest, wordt gevraagd waarom daar in het begin alleen experts aansloten die veel wisten van infectieziektes en acute zorg. Waarom schoof er bijvoorbeeld later pas een specialist ouderengeneeskunde aan? De oud-OMT-voorzitter was zelf verantwoordelijk voor wie er werd uitgenodigd."De focus werd initieel heel erg bepaald door beelden uit Italië", zegt Van Dissel. Hij verwijst daarbij naar de beelden van de ziekenhuizen in de Italiaanse stad Bergamo, waar het ziekenhuis de stroom coronapatiënten niet aankon. "Dat was dichtbij, daar konden we ons mee identificeren.. Daardoor lag de focus minder op de alleroudsten in de samenleving.""Naar gelang" de coronacrisis veranderde ook de samenstelling van het OMT. Maar daarbij was het doel van het OMT wel duidelijk voor Van Dissel: "We zijn een medisch epidemiologisch adviseringsorgaan. Dat betekent dat samenstelling van het OMT op dat domein van toepassing is."Eerdere berichten1 uur geledenAvondklok en mondkapjes komen nu niet aan bodVan Dissel wordt, net als bijvoorbeeld Mark Rutte en oud-minister Hugo de Jonge twee keer gehoord. Vandaag wordt hij bevraagd over de start van de pandemie en de manier waarop het OMT is ingericht.Voorzitter Daan de Kort benadrukt dat vandaag niet alles aan bod zal komen. Van Dissel wordt bijvoorbeeld later gevraagd naar de avondklok, mondkapjes en het coronatoegangsbewijs.1 uur geledenDemonstranten bij ingang enquêtezaalEr staan zo'n tiental demonstranten bij de ingang van het gebouw. Zij uitten via borden hun ongenoegen over het coronabeleid en over de theorieën die zij hebben over het coronavirus.De sfeer is rustig, al is de politie wel meer zichtbaar dan bij andere verhoren. Op de eerdere verhoordagen waren er ook geen demonstranten aanwezig.2 uur geledenBeeld: ANPTweede verhoor: Pieter-Jaap AalbersbergPieter-Jaap Aalbersberg was ten tijde van de coronacrisis Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). In die hoedanigheid schoof hij aan bij de overleggen over de coronamaatregelen in het Catshuis. De NCTV heeft een coördinerende rol tijdens zo'n crisis.De NCTV houdt ook het dreigingsbeeld in ons land in de gaten en had in coronatijd bijvoorbeeld het oog laten vallen op de protesten tegen het coronabeleid.2 uur geledenBeeld: ANPEerste verhoor: Jaap van DisselJaap van Dissel is een bekende naam uit de coronatijd. Van Dissel was directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en vanuit die rol zat hij ook het OMT voor. Als OMT-voorzitter zagen we hem ook geregeld bij de corona-persconferenties en in de media. Dat leverde hem, net als viroloog Marion Koopmans, ook veel bedreigingen op. Als oud-OMT-voorzitter kan Van Dissel veel vertellen over de manier waarop het OMT was ingericht en hoe bepaalde besluiten zijn genomen. Het belooft dan ook een interessant verhoor te worden. Want hoe zit het bijvoorbeeld met het dragen van mondkapjes, waar hij zelf in het begin van de pandemie weinig heil in zag en het bestempelde als een 'politiek besluit'?2 uur geledenLaatste dag van verhoren in het teken van begin pandemieVandaag staan alweer de laatste verhoren op de planning die onder het thema 'de start van de pandemie' vallen. Vorige week vrijdag begonnen de eerste verhoren daarover met viroloog Marion Koopmans. Vandaag staan de verhoren van oud-OMT-baas Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg, destijds de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) op de planning.De verhoren van volgende week staan in het thema van de organisatie van de corona-aanpak. Wie daarvoor worden gehoord, horen we later vandaag.Lees meer over:PolitiekBinnenlandCoronavirus