"We beginnen met een schone lei", zeg asielminister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) tegen persbureau ANP na een gesprek met zijn Italiaanse collega Matteo Piantedosi (Binnenlandse Zaken). Dat betekent dat mensen die voor 12 juni via Italië naar Nederland komen, niet worden teruggestuurd.

Europese regels schrijven voor dat de lidstaat waar een asielzoeker het eerst de EU binnenkomt verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek. De asielzoeker mag dus niet doorgestuurd worden naar een andere lidstaat en ook niet proberen om het bij een afgewezen asielaanvraag in een ander EU-land te proberen.

Maar die regeling stuit op steeds meer verzet van zuidelijke lidstaten aan de Middellandse Zee, die te maken krijgen met veel asielzoekers die vanuit Noord-Afrikaanse landen de oversteek naar Europa wagen. Kort na het aantreden van de regering van Giorgia Meloni, die een veel strenger migratiebeleid beloofde, stopte Italië met het terugnemen van asielzoekers die via Italië de EU waren ingereisd.

Nederland gaat Italië nu "operationeel" helpen om alle asielaanvragen te verwerken. In het migratiepact kunnen landen ervoor kiezen om asielzoekers over te nemen van landen zoals Italië en Griekenland als die ze niet meer kunnen opvangen, maar landen kunnen dit ook afkopen met geld of andere hulp. Nederland kiest nu voor dat laatste.