NOS Nieuws•vandaag, 16:26Je e-mail checken, series streamen en door social media scrollen. Goede kans dat dit allemaal gebeurt via de cloud van Amerikaanse bedrijven. De Europese Commissie komt met een plan om de Europese afhankelijkheid van deze techbedrijven te verminderen.Zo wil de EU onderzoek en innovatie ondersteunen om de nieuwe generatie van cloud- en AI-technologie hier in Europa te ontwikkelen. Ook is het doel om binnen zeven jaar de capaciteit van Europese datacenters te verdrievoudigen. Daarom wil de EU het makkelijker maken om datacenters te bouwen.De komst van al die nieuwe datacenters moet wel duurzaam gebeuren, zegt de commissie erbij. Dus er moet voldoende groene elektriciteit en water voor zijn.'Eigen keuzes'"We kunnen het ons niet veroorloven om afhankelijk te zijn van anderen om onze ziekenhuizen draaiende, ons energienetwerk stabiel en onze diensten veilig te houden", zegt Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "Dit gaat om het beschermen van onze burgers, het verdedigen van onze belangen en het maken van onze eigen keuzes."Uiteindelijk moeten bedrijven en ook burgers makkelijker kunnen kiezen tussen Amerikaanse giganten als Google, Microsoft en Amazon, en Europese aanbieders.KPN: veel vraag naarKPN lanceerde vorige week nog een gezamenlijke 'Europese soevereine cloud' met het Duitse bedrijf Schwarz Digits. Dat is onderdeel van hetzelfde concern als Lidl. Volgens het telecombedrijf groeit de vraag naar Europese clouddiensten al."Er is op dit moment een grote vraag naar die Europese soevereine oplossing en daar stappen we nu in", zegt KPN-bestuursvoorzitter Joost Farwerck. "Het is vooral door geopolitieke ontwikkelingen aangejaagd. De vraag komt met name vanuit overheidsinstellingen, de financiële sector en de zorgsector. Wij kunnen garanderen dat data die wij opslaan voor klanten onder Europese regelgeving vallen en onder niet Amerikaanse of andere."Techexpert en autonomie-activist Bert Hubert is blij met de Europese plannen. "De commissie gaat als eerste zijn eigen data weer terughalen. Ze geven het goede voorbeeld en dan durft het bedrijfsleven ook mee te gaan."Hij verwacht niet dat er enkele heel grote Europese techbedrijven zullen verrijzen. "Ik weet ook niet helemaal of we dat moeten willen. Want als we overgaan van een Amerikaanse monopolist naar een Europese monopolist, dan zijn we er ook niet veel op vooruitgegaan. Het lijkt er meer op dat er een veelheid van bedrijven komt."Hubert denkt ook dat die best de concurrentie aankunnen met de Amerikaanse techgiganten. "Want zo goedkoop zijn die op dit moment helemaal niet."Chips en open sourceSinds 2023 stimuleert de EU al met miljarden de ontwikkeling en productie van computerchips in de EU. In dit nieuwe plan wil de EU de chipsindustrie nog verder stimuleren. Zo moet de groei van Europese cloud- en AI-diensten leiden tot meer vraag naar Europese chips.Ook wil de EU stimuleren dat er meer gebruik wordt gemaakt van zogeheten opensource-software. Dat is software waarbij de makers de broncode openbaar beschikbaar maken. Iedereen kan de software of delen daarvan dus bekijken, kopiëren of aanpassen.Het plan is dat vooral overheden vaker gebruik maken van opensource-software. Binnen de EU wordt er jaarlijks zo'n 264 miljard euro uitgegeven aan vooral Amerikaanse IT-diensten. Volgens de Europese Commissie kan dat dus anders.Strafhof stapte overEen voorbeeld van de gevolgen van afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven is wat er gebeurde bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. President Trump stelde vorig jaar sancties in tegen de hoofdaanklager, omdat het Strafhof arrestatiebevelen had uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu vanwege de oorlog in Gaza.Die hoofdaanklager verloor daardoor toegang tot zijn Outlook-mail van Microsoft. Eind vorig jaar stapte het Strafhof daarom over van Microsoft naar Open Desk. Die software is open source en gratis, en werd ontwikkeld door een bedrijf in handen van de Duitse overheid.Microsoft: eerlijke concurrentieIn een reactie zegt Microsoft de ambitie van de EU te steunen. "Dat moet gebeuren op basis van openheid, samenwerking en eerlijke concurrentie", zegt een woordvoerder. "Europese bedrijven en overheidsinstellingen moeten de ruimte hebben om hun keuzes te baseren op een brede risicoafweging binnen een open en concurrerende markt."De plannen van de Europese Commissie moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de EU-landen.