Er was enige haast geboden bij de goedkeuring van het Europees migratiepact door de senaat: de nieuwe Europese regels gaan vanaf 12 juni al gelden, dus de Nederlandse invulling daarvan moest voor die tijd wel rond zijn. Tegelijkertijd gaat het om de voor Nederland grootste stelselwijziging in 25 jaar.
In december 2023 stemden de landen na acht jaar onderhandelen in principe al in met het Migratiepact. En het proces is nog niet klaar: naast het uitwerken van alle nieuwe Europese regels zijn de landen nog niet uitgepraat over alle terugkeerregels.
Het idee achter het Europees migratiepact is dat EU-landen migratiebeleid hebben dat beter op elkaar aansluit. De hoop daarbij is ook dat de procedures sneller verlopen, afgewezen asielzoekers sneller terugkeren en voor sommige partijen ook dat er überhaupt minder asielzoekers naar de EU komen.
In de basis zijn alle nieuwe regels uit het migratiepact hetzelfde voor alle EU-landen, maar kunne de landen op daar op onderdelen wel een eigen draai aan geven.
Wat zijn die regels dan zoal? De EU-landen willen bijvoorbeeld een verplichte grensprocedure. Dat is een snellere procedure aan de Europese buitengrenzen (daar valt bijvoorbeeld Schiphol ook onder, waar Nederland al een grensprocedure uitvoert) waarbij iemand met weinig kans op asiel, ook vastgezet kan worden.
