W latach 60. zeszłego wieku słynna prymatolog Jane Goodall odkryła, że zwierzęta posługują się narzędziami. Wywołało to w świecie nauki wstrząs tak silny, że paleoantropolog Louis Leakey stwierdził: "Musimy na nowo zdefiniować narzędzie, człowieka albo szympansa". Dziś rosnąca liczba dowodów na rytualne zachowania zwierząt stawia nas przed podobnym wyzwaniem w odniesieniu do duchowości.
Tradycyjne ujęcia religii wykluczają zwierzęta ze sfery sacrum. Przeczą temu nowe odkrycia, które sugerują, że współczesna ludzka religijność stanowi przedłużenie zachowań obserwowanych u naszych zwierzęcych kuzynów.
W ich świetle granica między gatunkami w sferze doświadczenia religijnego jest płynna.
W 2001 i 2005 roku Jane Goodall raportowała o niezwykłych zachowaniach szympansów w Parku Narodowym Gombe w Tanzanii. Obserwowała ona małpy, które na widok wodospadów lub nagłych ulew wykonywały gwałtowne, rytmiczne ruchy i zaczynały się kołysać.
skrót wydarzeń dnia











