Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται ίσως πιο κοντά από ποτέ σε ένα πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Αλλά αυτό που διαμορφώνεται δεν μοιάζει με μεγάλη, καθαρή διπλωματική νίκη.Μοιάζει περισσότερο με έναν αναγκαίο συμβιβασμό: μια προσπάθεια να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, να σταθεροποιηθεί η αγορά ενέργειας και να κερδηθεί χρόνος για τα πολύ δυσκολότερα ζητήματα που μένουν πίσω.Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι με το Ιράν «είτε θα υπάρξει μία σπουδαία και ουσιαστική συμφωνία, είτε δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία». Θέλει να παρουσιάσει το υπό διαπραγμάτευση πλαίσιο ως το ακριβώς αντίθετο της συμφωνίας Ομπάμα για τα πυρηνικά, την οποία χαρακτηρίζει «καταστροφή» και «ανοιχτό δρόμο» για την απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο άφησε να εννοηθεί ότι εξελίξεις μπορεί να υπάρξουν ακόμη και μέσα στην ημέρα, αλλά ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, έσπευσε να κατεβάσει τον πήχη: υπάρχει, είπε, σύγκλιση σε μεγάλο μέρος των θεμάτων, αλλά κανείς δεν μπορεί να μιλά για επικείμενη υπογραφή.Το πρώτο ζητούμενο: να ανοίξουν τα Στενά του ΟρμούζΣτην καρδιά της διαπραγμάτευσης βρίσκεται το στενό που κρατά όμηρο την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, έχουν γίνει το βασικό χαρτί πίεσης της Τεχεράνης.Το πιθανό μνημόνιο κατανόησης φέρεται να προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, σταδιακή επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας και χαλάρωση του αμερικανικού αποκλεισμού σε ιρανικά λιμάνια και πλοία. Όμως εδώ ακριβώς αρχίζει το δύσκολο μέρος: οι ΗΠΑ θέλουν άνοιγμα χωρίς όρους, ενώ το Ιράν δείχνει να επιδιώκει να κρατήσει κάποιον βαθμό ελέγχου.Ο Ντέιβιντ Πετρέους, πρώην επικεφαλής της CIA, εκτίμησε ότι η Τεχεράνη «αρχίζει να υποχωρεί» στο θέμα του Ορμούζ, αλλά προειδοποίησε ότι αν της επιτραπεί να ελέγχει τη διέλευση, να επιβάλλει τέλη ή να απειλεί με νέο κλείσιμο, τότε μπορεί να βγει από τον πόλεμο στρατηγικά ενισχυμένη, παρά τη στρατιωτική φθορά που έχει υποστεί.Η ειρήνη δεν σημαίνει κανονικότηταΑκόμη κι αν υπάρξει συμφωνία, η επιστροφή στην ομαλότητα δεν θα είναι άμεση. Το CNN προειδοποιεί για έναν «εφιάλτη» στα Στενά – από την άποψη των logistics. Περίπου 166 τάνκερ φέρονται να είναι εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, μεταφέροντας περίπου 170 εκατ. βαρέλια πετρελαίου. Για να αποκατασταθεί πλήρως η διέλευση, θα πρέπει πρώτα να λυθεί αυτό το τεράστιο κυκλοφοριακό και εφοδιαστικό μπλοκάρισμα. Αναλυτές εκτιμούν ότι η επιστροφή στην πλήρη δυναμικότητα των τάνκερ μπορεί να χρειαστεί έως και τρεις μήνες. Και μετά έρχεται το ακόμη δυσκολότερο: η επανεκκίνηση της παραγωγής. Πετρελαιοπηγές στη Μέση Ανατολή που έκλεισαν στη διάρκεια του πολέμου δεν ανοίγουν με το πάτημα ενός κουμπιού. Απαιτούνται τεχνικές εργασίες (σε κάποιες περιπτώσεις πολύμηνες ή και ετών) και συντονισμός μεταξύ εταιρειών και χωρών. Στο ενεργειακό μέτωπο, αν ο πόλεμος τερματιστεί άμεσα, θα αποφευχθούν μεν τα χειρότερα, αλλά η κατάσταση δεν θα είναι καθόλου εύκολη.Το πυρηνικό πρόγραμμα μένει για μετάΤο μεγάλο πολιτικό και στρατηγικό αγκάθι είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Ουάσιγκτον θέλει εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και επιμένει στο ζήτημα του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.Όμως το υπό διαμόρφωση πλαίσιο φαίνεται να μεταθέτει τις δύσκολες αποφάσεις για αργότερα. Η περίοδος των 60 ημερών για διαπραγματεύσεις μπορεί να προσφέρει ανάσα, αλλά είναι εξαιρετικά σύντομη για ένα τόσο σύνθετο ζήτημα. Και στην Ουάσιγκτον ήδη υπάρχουν φόβοι ότι το Ιράν θα επιδιώξει να μετατρέψει αυτή τη διαδικασία σε μακρά, ατελέσφορη διαπραγμάτευση.Γι’ αυτό και οι αντιδράσεις είναι έντονες και από τις δύο πλευρές του αμερικανικού πολιτικού συστήματος. Ρεπουμπλικανοί γεράκια φοβούνται ότι ο Τραμπ θα αποδεχθεί μια κακή συμφωνία. Δημοκρατικοί τον κατηγορούν ότι ξεκίνησε έναν πόλεμο για τα πυρηνικά και τώρα συζητά ένα πλαίσιο που δεν τα λύνει άμεσα.Αγορές, πετρέλαιο και το ρίσκο της αυταπάτηςΟι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να τιμολογούν την πιθανότητα αποκλιμάκωσης, με το πετρέλαιο να υποχωρεί έντονα κάθε φορά που εμφανίζεται σημάδι προόδου. Όμως η αισιοδοξία παραμένει εύθραυστη.Το Brent εξακολουθεί να κινείται γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά δεν έχει ακόμη δει πραγματική αποκατάσταση των ροών. Ο Τζεφ Κάρι έχει ήδη σημάνει συναγερμό ότι η Ασία βρίσκεται στα «ελάχιστα λειτουργικά αποθέματα», η Ευρώπη μπορεί να πιεστεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες και οι ΗΠΑ από τον Ιούλιο.Με απλά λόγια, οι τιμές μπορούν να πέσουν με μια δήλωση Τραμπ. Αλλά για να αποκλιμακωθούν ουσιαστικά, χρειάζονται βαρέλια, πλοία, ασφάλειες, ανοιχτές διαδρομές και παραγωγή που να επιστρέφει στην αγορά.Η συμφωνία που κανείς δεν θα πανηγυρίσει εύκολαΑυτό που διαμορφώνεται είναι μια συμφωνία ανάγκης. Για τον Τραμπ, είναι ένας τρόπος να σταματήσει έναν πόλεμο που έχει πολιτικό και οικονομικό κόστος. Για το Ιράν, είναι ένας τρόπος να μετατρέψει την πίεση που άσκησε στα Στενά του Ορμούζ σε διαπραγματευτικό κέρδος. Για τις αγορές, είναι η πρώτη ελπίδα ότι η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων μηνών μπορεί να αρχίσει να αποκλιμακώνεται.Αλλά κανένα από τα μεγάλα ερωτήματα δεν έχει απαντηθεί πλήρως. Θα ανοίξουν τα Στενά με ελεύθερη διέλευση ή με ιρανική επιτήρηση; Θα αρθεί ο αμερικανικός αποκλεισμός και με ποιο αντάλλαγμα; Θα παραδώσει ή θα περιορίσει η Τεχεράνη το εμπλουτισμένο ουράνιο; Θα δεχθούν οι αγορές ότι ο κίνδυνος έχει περάσει ή θα κρατήσουν το ασφάλιστρο πολέμου στις τιμές;Το μόνο βέβαιο είναι ότι ακόμη και μια συμφωνία δεν θα είναι το τέλος της κρίσης. Θα είναι η αρχή μιας νέας, πιο σύνθετης φάσης: λιγότερο πολεμικής, αλλά όχι λιγότερο επικίνδυνης.