Το πρώτο έργο που απευθύνεται στις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας με έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, παρέχοντας τους αναγκαίους υπολογιστικούς πόρους για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης ολοκληρώνεται και πρόκειται να δοθεί σε χρήση το Φθινόπωρο.Ο λόγος είναι για τον υπερυπολογιστή Δαίδαλο την «καρδιά» του Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης Pharos που κατασκευάζεται στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (ΤΠΠΛ). Η μεταφορά του στην Ελλάδα από την κατασκευάστρια εταιρεία, Hewlett Packard Enterprise, είναι προγραμματισμένη για τον Ιούνιο.Πρόκειται για ένα έργο μείζονος σημασίας για την υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογιών, ωστόσο, αποτελεί ένα μόνο βήμα. Μένει να δούμε αν οι πρωτοβουλίες για να μπει η Ελλάδα στο χάρτη των χωρών που αξιοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, ώστε να μη μείνει έξω από τις ανατρεπτικές αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη, θα συνεχιστούν.Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής Δαίδαλος θα αποτελέσει την υπολογιστική πλατφόρμα του AI Factory Pharos, προσφέροντας συνολική υπολογιστική ισχύ 89 Pflops, ικανή να υποστηρίξει απαιτητικές εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης μεγάλης κλίμακας. Θα διαθέτει επίσης τεχνολογίες αποθήκευσης αιχμής και θα συνδέεται μέσω GRNET και RE-Cloud, με ταχύτητες έως και 400 Gbps.Θα είναι 150 φορές ισχυρότερος από τον υφιστάμενο υπερυπολογιστή ARIS και αναμένεται να καταταχθεί ανάμεσα στους πρώτους είκοσι σε επίδοση στην λίστα των κορυφαίων 500 συστημάτων παγκοσμίως σε επιδόσεις (ΤΟP500) και αποδοτικής χρήσης ενέργειας (GREEN500).Η δημιουργία του εργοστασίου ΤΝ στο Λαύριο, συνολικού προϋπολογισμού ύψους 58,9 εκατ. ευρώ, αποτελεί παράλληλα μοναδικό δείγμα επιτυχούς συνεργασίας, πολλών φορέων. Με επικεφαλής το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ – GRNET), φορέα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για την υλοποίησή του εργάζονται το Εθνικό Κέντρο Φυσικής Έρευνας «Δημόκριτος» (ΕΚΕΦΕ-Δ), το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά (Ε.Κ. Αθηνά) και το Υπερταμείο (Growthfund), σε άμεση συνεργασία με την Ειδική Γραμματεία Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της κυβέρνησης.Η ελληνική πρόταση «Pharos – The Greek AI Factory for accelerating AI innovation» ήταν μία από τις επτά προτάσεις που επέλεξε η EuroHPC για τη δημιουργία και λειτουργία των πρώτων AI Factories σε ολόκληρη την Ευρώπη, πρωτοβουλία που σηματοδοτεί μια στρατηγική κίνηση για την προώθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη γηραιά ήπειρο.Στην εταιρεία που έχει ιδρυθεί για να υποστηρίξει τη λειτουργία του εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης συμμετέχουν το Υπερταμείο και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η Pharos AI Factory αναμένεται το επόμενο διάστημα να δημοσιοποιήσει τον τρόπο λειτουργίας του εργοστασίου.Θα παρέχει πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ υψηλών επιδόσεων, σύνολα δεδομένων, αλγορίθμους και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, καθώς και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Κεντρικό μέρος της δραστηριότητάς της αποτελεί η διαχείριση και αξιοποίηση δεδομένων. Η σύνδεση με το οικοσύστημα καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων των νεοσύστατων επιχειρήσεων, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), των ερευνητικών ιδρυμάτων και των δημόσιων οργανισμών, θα ενισχύσει την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων μέσω της αξιοποίησης υπολογιστικών πόρων και εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι τομείς προτεραιότητας στους οποίους η Pharos θα παρέχει υπηρεσίες και πόρους HPC στην Ελλάδα είναι η υγεία, ο Πολιτισμός, η γλώσσα και η βιωσιμότητα.Παράλληλα, η Pharos AI Factory θα σχεδιάζει και αναπτύσσει αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, βαθιάς μάθησης, επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα.Όλα τα παραπάνω συνιστούν σαφή πρόοδο, αλλά όχι τα άλματα που είναι αναγκαία. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, πρόσφατα, ο καθηγητής του MIT, Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, «χρειάζεται να επενδυθεί μεγάλο ποσοστό του ΑΕΠ για να μπούμε στον χάρτη της Τεχνητής Νοημοσύνης, με μικροεπεμβάσεις δεν θα μπορέσουμε να το πετύχουμε».Πρόταση για Κέντρο ΚαινοτομίαςΠαρουσιάζοντας τις προτάσεις της Συμβουλευτικής Επιτροπής της κυβέρνησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, στην οποία είναι επικεφαλής, σχετικά με το πώς η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει ουσιαστική παρουσία στο πεδίο της ΤΝ, στο πλαίσιο συνεδρίου που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο κ. Δασκαλάκης σημείωσε ότι η Επιτροπή έχει ήδη παραδώσει τις προτάσεις της, και πλέον, «η κυβέρνηση πρέπει να τις υλοποιήσει».Μία από τις βασικές προτάσεις είναι η δημιουργία «ενός μεγαλεπήβολου Κέντρου Καινοτομίας στην Ελλάδα», που θα συνδυάζει ακαδημαϊκή έρευνα, εκκολαπτήριο νεοφυών επιχειρήσεων και οργανωμένη πρόσβαση σε δεδομένα. «Αλλιώς θα είμαστε ουραγοί όπως έχουμε συνηθίσει να είμαστε», προειδοποίησε, επισημαίνοντας ότι υπάρχει σημαντικό ελληνικό επιστημονικό δυναμικό στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στο MIT.Είναι προφανές ότι ένα τέτοιο εγχείρημα δεν χρειάζεται μόνο σημαντικά κεφάλαια, αλλά και ευρύτερες συνέργειες, πολιτική στήριξη και μακρόπνοο σχεδιασμό…Η συζήτηση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η παγκόσμια αγορά ΤΝ αναπτύσσεται με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς, με τις παγκόσμιες δαπάνες για ΤΝ να αναμένεται να φτάσουν το 2026 τα 2,59 τρισ. δολ, σημειώνοντας αύξηση 47% σε σχέση με το 2025.Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Gartner που παρουσίασε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΣΕΠΕ) η αγορά ΤΝ θα αυξηθεί από 1,76 τρισ. το 2025 σε 2,59 τρισ. δολ. το 2026 και θα ξεπεράσει τα 3,49 τρισ. δολ. το 2027.Παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη της αγοράς, η Gartner επισημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων συνεχίζει προς το παρόν να προέρχεται από τους μεγάλους τεχνολογικούς παρόχους και τους hyperscalers (Amazon, Google κ.λ.π.), ενώ οι επιχειρήσεις δεν έχουν ακόμη αξιοποιήσει πλήρως τη δυναμική των επενδύσεων τους στην ΤΝ.Η νέα πρόβλεψη της εταιρείας αναλύσεων, σύμφωνα με τον ΣΕΠΕ αποτυπώνει όχι μόνο τη δυναμική της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και τη βαθιά αναδιάταξη που προκαλεί, ήδη, στις επενδύσεις σε υποδομές, λογισμικό και ψηφιακές υπηρεσίες.