vandaag, 16:15Op Urk heb je bijna geen files, behalve op doordeweekse dagen rond een uur of één. Dan kom je op Urk terecht in een verkeersstroom van mensen die op weg zijn naar huis: ze gaan om de kost, het Urker woord voor de warme middagmaaltijd. Die traditie van tussen de middag warm eten met het gezin is eeuwenoud, maar gaat misschien verdwijnen. Scholenvereniging Rehoboth wil namelijk met een continurooster gaan werken, wat in het dorp voor veel discussie zorgt. Basisschoolleerlingen op Urk hebben nu lunchpauze tussen 12:15 uur en 13:45 uur. Scholenvereniging Rehoboth, met zeven basisscholen in het dorp, ziet liever een kortere lunchpauze waarin kinderen op school eten en onderzoekt de mogelijkheid om dat in te voeren. Zo’n continurooster roept veel emoties op bij Urkers. "Het houdt de gemoederen bezig", zegt Arend Eilander, directeur van Rehoboth. Eeuwenoude traditie Met de kost houden de Urkers een eeuwenoude traditie in stand. In de middeleeuwen was in heel Europa namelijk de hoofdmaaltijd van de dag de lunch. Op zich logisch, want overdag ben je aan het werk en heb je energie nodig, vertelt culinair historicus Lizet Kruyff. "Vroeger - en dan bedoel ik vóór pakweg 1900 - at iedereen overdag een warme maaltijd, dat was meestal ergens in de loop van de middag." Maar door de industrialisering kwam daar stap voor stap verandering in. "Met de komst van structuur in het leven dankzij scholen, kantoren en fabrieken tijdens de industrialisering is het middagmaal veranderd." Arbeiders gingen opeens werken in fabrieken die verder van huis lagen, en naar huis gaan om te pauzeren en te eten duurde voor fabrieksbazen te lang. "We zijn efficiënt gaan leven en ons dagritme wordt bepaald door ons werk", vertelt Kruyff. In eerste instantie bracht de vrouw soms nog een warme maaltijd naar de fabriek waar de mannen werkten, maar dat werd uiteindelijk vervangen door een broodpakket dat je zelf meenam naar je werk, uit gemak en efficiëntie. "Ook was voor moeder de huisvrouw dat gescheiden eten niet te doen: school, fabriek en kantoor zijn de oorzaak van het verschuiven van de warme maaltijd naar de avond." Urk blijft trouw aan de kost Maar op het platteland, en ook op Urk, blijft men sterk vasthouden aan warm eten tussen de middag. "Kerkdorpen zijn per definitie trouw aan traditie. Met de kinderen naar de dorpsschool, de echtgenoot in de buurt aan het werk, was er voor de huisvrouw geen reden om te veranderen." Ook Urkers Mirna en Gijs van der Lee eten liever warm tussen de middag. Hun twee jongste kinderen fietsen en lopen tussen de middag naar huis vanaf hun basisschool om te komen eten. Zelfs hun oudste zoon, die op het hoger onderwijs zit en maar een halfuurtje pauze heeft, fietst tussendoor snel naar huis om te eten. Verslaggever Kelly Tanghe ging ‘om de kost’ bij familie Van der Lee. Discussie over continuroosterDus toen er 17 november een brief op de mat viel bij ouders over het mogelijk aanpassen van de schooltijden, ontstond er veel discussie. "Ik denk dat zij het onderschat hebben, het hele dorp hangt aan die tijden vast", zegt Gijs. "Het verenigingsleven, wat hier heel groot is, is ook allemaal afgestemd op de schooltijden van de kinderen. De winkels zijn dan ook dicht." En ook het bedrijfsleven zou last hebben van de verandering, vertelt Gijs. Hij is manager bij visverwerkingsbedrijf Van der Lee Seafish. "In de middag werken er bij ons veel vrouwen. Hun uren zijn afgestemd op de schooltijden." Die vrouwen koken, gaan daarna werken en na school vangt vader de kinderen weer op. "Die uren aanpassen gaat voor ons lastig, dan krijg je een te lange ochtenddienst en een te lange middag. Ook onze nachtploeg is erop afgestemd." Volgens hem is veel afgestemd op de schooltijden in het dorp omdat het een ‘kinderrijk’ dorp is. Daarom stuurde hij een brief naar het schoolbestuur. "Ik heb gezegd dat het het gezinsleven ondermijnt, omdat je niet als gezin bij elkaar kan komen en uit de bijbel kan lezen bijvoorbeeld. En wat voor impact het heeft op het bedrijfsleven."Waarom continurooster?In de brief vanuit het schoolbestuur naar de ouders staat dat ze voor goed, eigentijds en passend onderwijs staan, maar dat het huidige rooster weinig ruimte biedt om dat optimaal te realiseren. "De uren voldoen aan de minimale landelijke norm, maar we zoeken ruimte om meer onderwijstijd te creëren en deze beter te verdelen over de schooldag", schrijft algemeen directeur Arend Eilander. Het huidige rooster zou het moeilijk maken om nieuwe leergebieden zoals burgerschap en digitale geletterdheid toe te voegen. "Daarnaast ervaren we vanuit de Tussenschoolse Opvang dat de lengte van de lunchpauze als lang wordt ervaren." En gelijkmatiger naar school gaan zou volgens het schoolbestuur bijdragen aan duidelijkheid en rust. Daarnaast zouden de huidige schooltijden het minder aantrekkelijk maken voor leraren van buiten Urk om in het dorp te werken. Het schoolbestuur begon daarom een onderzoek en stuurde een vragenlijst naar ouders. "Die vragenlijst vonden wij niet goed", vertelt Mirna. "Het leek eigenlijk alsof de keuze al gemaakt was", vult haar man aan. Volgens het stel werden er alleen vragen gesteld over wat er anders kan, en geen vragen of er animo was om de kost te behouden. Ook andere ouders laten dit aan Omroep Flevoland weten. Eerdere pogingen Het is niet de eerste keer dat er wordt gekeken naar een continurooster op Urk. In de jaren tachtig en in 2001 werden al pogingen gedaan om het schoolritme aan te passen. In zou basisschool De Regenboog beginnen met een nieuw rooster waarbij leerlingen tussen de middag op school bleven. Een kleine meerderheid van de ouders stemde toen tegen, maar de school besloot het toch in te voeren, zei directeur Petra Kramer destijds."Wij denken dat het voor kinderen absoluut beter is. Nu zie je vaak dat het tijd kost om alles wat ze tussen de middag hebben meegemaakt weer te verwerken, en weer moeten wennen aan de klas", was haar redenering. Door de ontstane en ouders die overwogen hun kinderen van school te halen, volgde een . Wat daar precies uitkwam is niet duidelijk, maar uiteindelijk werd het continurooster niet doorgezet. "Ouders hebben dit destijds van de hand gewezen", zegt Kramer op navraag. Nieuwste school wel continurooster De nieuwste, achtste Rehoboth-basisschool in de Zeeheldenwijk De Driemaster gaat werken met het continurooster. Dat schrijft krant Het Urkerland. Volgens de krant bleek uit de peiling van Rehoboth dat 46 procent van de ouders voorstander is van een lunchpauze op school. De overige 38 procent is tegen en 12 procent neutraal.Voor het gezin Van der Lee zit ’s avonds samen eten er niet in. "In de avond is iedereen druk. De kinderen zijn naar sport en mijn vrouw werkt ’s avonds", zegt Gijs. "Dan heb je niet echt dat moment samen wat je nu wel hebt. Dat vind ik het belangrijkste in je gezin", vult zijn vrouw Mirna hem aan. Voor andere ouders geldt juist weer dat kinderen inmiddels toch al buiten Urk naar school of werk gaan en tijdens de middag niet samen kunnen eten. Een compromis sluiten met het schoolbestuur dan? "Een tussenweg heeft altijd twee verliezers", zegt Gijs. Zijn vrouw ziet wel mogelijkheden voor een compromis. "Begin een kwartier eerder, ga een kwartier langer door in de ochtend en trek dat halfuurtje af van de middag. Dan zijn ze ook op de gewenste tijd in de middag klaar." Uitslag Rehoboth In april volgde opnieuw een brief van de scholengemeenschap. Daarin staat dat er geen duidelijke voorkeur naar voren komt rondom de twee modellen waarover de peiling is gehouden. De school ging daarom weer terug in beraad. "Ik neem mijn verantwoordelijkheid voor goed bestuur", schrijft Eilander. Tegen Omroep Flevoland wil de directeur verder niets kwijt omdat hij geen "olie op het vuur wil gooien." Hij komt in de tweede week van juni met een nieuw voorstel voor de ouders. "Het proces vraagt om zorgvuldigheid", zegt hij. Voor de kinderen van Gijs en Mirna maakt het in ieder geval niet uit. "Dan kan ik met al mijn vriendinnen eten", zegt hun dochter. Maar ze wil dan wel iets warms eten: "Dan neem ik wel een tosti mee, als het maar warm is."