Ένα πρώτο, εξαιρετικά εύθραυστο παράθυρο επιστροφής στη διπλωματία ανοίγει έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν, με την Τεχεράνη να δηλώνει ότι οι διαπραγματεύσεις δεν αποκλείονται, αλλά να ανεβάζει ταυτόχρονα πολύ ψηλά τον πήχη για μια συμφωνία που θα επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανέφερε την Παρασκευή ότι «δεν είναι αδύνατο να επιστρέψει η διπλωματία σε τροχιά», μετά τις συνομιλίες με αξιωματούχους του Κατάρ για τη δημιουργία ασφαλούς διαδρόμου διέλευσης πλοίων.Έθεσε, ωστόσο, μία βασική προϋπόθεση για την επιστροφή στο τραπέζι με την Ουάσιγκτον: οι ΗΠΑ, όπως είπε, πρέπει να αντιληφθούν ότι «η πίεση δεν λειτουργεί».Σύμφωνα με τον Αραγτσί, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη, να αναγνωρίσει τα δικαιώματα του Ιράν και να τηρήσει τις δεσμεύσεις της.
Αμπάς Αραγτσί/ REUTERS/Mohammed SalemΤο Ορμούζ μπαίνει στο μεγάλο παζάριΑκόμη μεγαλύτερη σημασία έχουν, όμως, οι όροι που θέτει πλέον η Τεχεράνη για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, δήλωσε στο λιβανέζικο Al Manar ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να περιλαμβάνει τον τερματισμό των πολέμων και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία.Η ιρανική πλευρά ζητεί συγκεκριμένα να τερματιστεί ο πόλεμος στη Γάζα, να αποχωρήσει το Ισραήλ από τον Λίβανο και να σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις στη Συρία.Το μήνυμα είναι σαφές: η Τεχεράνη δεν αντιμετωπίζει πλέον το Ορμούζ ως ένα αυτόνομο ζήτημα ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, αλλά ως διαπραγματευτικό χαρτί για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.Και ζητά από τις ΗΠΑ να αποδείξουν πρώτα ότι είναι διατεθειμένες να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις τους προτού αποκατασταθεί οποιαδήποτε σχέση εμπιστοσύνης.Η Ουάσιγκτον ποντάρει στην οικονομική ασφυξίαΟι δύο πλευρές, πάντως, εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά.Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η κυβέρνηση Τραμπ δεν ενδιαφέρεται πλέον να επιστρέψει στο πλαίσιο της συμφωνίας που είχε διαμορφωθεί με την Τεχεράνη τον Ιούνιο.Αντίθετα, η Ουάσιγκτον φαίνεται αποφασισμένη να περιμένει προκειμένου να διαπιστώσει εάν η νέα στρατηγική οικονομικής πίεσης μπορεί να αναγκάσει το Ιράν να κάνει περισσότερες παραχωρήσεις.Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε άλλωστε αυτή την εβδομάδα την εκστρατεία που χαρακτήρισε «οικονομική D-Day» εναντίον της Τεχεράνης, απειλώντας με μέτρα και χώρες που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με το Ιράν.Η στρατηγική μετατοπίζει έτσι το βάρος από τη στρατιωτική δράση στην προσπάθεια οικονομικής απομόνωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η σύγκρουση των δύο αφηγημάτων: την ώρα που η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η αυξανόμενη πίεση μπορεί να φέρει το Ιράν στο τραπέζι με δυσμενέστερους όρους, η Τεχεράνη απαντά ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε διαπραγμάτευση είναι να εγκαταλειφθεί πρώτα η πολιτική της πίεσης.
